Ağız Diş Sağlığı ve Beslenme

Ağız Diş Sağlığı ve Beslenme

Ağız Diş Sağlığı ve Beslenme İlişkisi , Sağlıklı beslenme; vücudumuzdaki sistemleri dolayısıyla diş ve ağız sağlığını da etikler. Sağlıklı ve dengeli beslenme ağız ve diş sağlığını olumlu etkilediği gibi sağlıksız ve dengesiz beslenme ağız ve diş sağlığını olumsuz etkilemektedir.

Beslenmenin ağız ve diş sağlığına etkisinin yanı sıra ağız ve diş sağlığı da beslenme davranışlarını etkiler. Örneğin diş kaybı veya çürüğü yetersiz besin alımına sebep verebilir.

Diş çürüğü, diş eti sorunları, ağızda yara, ağızda Chron’s hastalığı, diş ameliyatları, tükürük bezinde iltihap gibi birçok ağız hastalığında beslenme tedavisi uygulanmaktadır.

Beslenme, tedavide işe yaradığı gibi hastalık oluşmadan koruyucu beslenme olarak da ağız sağlığında önemlidir. Bunun için Ca, P,F,Mg iyonları ve D vitaminini karşılayan dengeli bir beslenme içeren kişiye özgü diyet ve doğru ağız bakımı hastalıkların oluşmasını önlemede etkili olur.

Ağız-Diş Sağlığı ve Besinler

→Karyojenik besinler; içerdiği fermente karbonhidratlar ve ağızdaki mikroorganizmalar ile organik asit oluşturarak tükürük pH’ının düşmesine yol açar. Tükürük pH’ının 5.5 altına düşmesi de diş çürümesini hızlandıran bir etmendir. Karyojenik besinin çeşidi, formu, partikül büyüklüğü, tüketim sıklığı, ağızda kalma süresi diş çürümesindeki etkisini etkiler.

Karyojenik besinler: asitli-şekerli içecekler, şerbetli tatlılar, şeker, bal, cips gibi fermente karbonhidrat içeren besinlerdir.

Bu besinler ağız sağlığını kötü etkilediği gibi genel beslenmemizde de yer vermememiz, dikkat etmemiz gereken besinlerdir.

→Kariostatik besinler; ağızdaki mikroorganizmalar tarafından metabolize edilemeyen ve karyojenik besinin aksine tükürük pH’nın düşmesine sebep olmayan besinlerdir. Böylece diş çürümesine neden olmazlar.

Kariostatik besinler: protein içeriği yüksek besinler, fermente karbonhidrat içermeyen veya az içeren besinler, yağlar, çiğ sebze ve elma gibi yüksek posalı ve polifenol içeriği yüksek besinler.

→Antikaryojenik besinler;  karyojenik besinlerden  (ağızda asit oluşumuna neden olan besinler) önce yendiğinde plağın asidojenik besinleri tanımasını önleyen böylece diş çürümesini engelleyen besinlerdir.

Antikaryojenik besinler: süt, yoğurt, peynir gibi kazein, Ca, P içeriği yüksek besinler.

  • Diş Çürüğü

Çürük oluşumunda 3 temel faktör vardır: karbonhidrat, mikroorganizma, diş dokusu. Karbonhidratların ağızdaki mikroorganizmalar ile birleşerek asit oluşturması üzerine diş minesi aşınarak çürük oluşumu başlar.

  • Şeker ve şekerli gıdaların tüketimi azaltılarak çürük önlenebilir.
  • Peynir, ağız pH’nı yükselterek diş çürümesini önler.
Besinlerin Çürük Yapma Özellikleri
Sütun1
Portakal suyu%43.5
Sütlü Çikolata%34.1
Hurma%32.7
Kola%29.6
Muz%21
Karamele%16
Şekerli sakız%14
Beyaz ekmek%9.2
Havuç%2.1
Süt%0
Sorbitol%0
Portakal%0
Limon%0

 

  • Besinlerin çürük yapma yüzdelerine bakıldığında portakal suyu %43.5 iken portakal %0 dır. Portakalın direkt kendisini tüketmek hem porsiyon kontrolü hem posa alımı hem de diş sağlığı için idealdir.
  • Diş Eti Sorunları
Bazı besinlerin yeteri kadar alınmaması diş eti hastalıklarına sebep olabilir.

-Diş eti sorunlarının ilerlemesine katkısı büyük olan rafine, işlenmiş gıdalar ve şeker tüketimi azaltılmalıdır.

-Sıvı besinler tercih edilmelidir.

  • Tükürük Bezinde İltihap

-Yeterli ve dengeli beslenmenin yanında az posalı ve sulu besinler tercih edilmelidir.

  • Sağlıklı bir dişin yüzeyinden Ca, P, F, Mg gibi iyonlar geçebilir. Plak oluşumu bu diş sağlığına yararlı olan iyonların geçişine engel olur. Bu yüzden diş temizliği olası diş hastalıklarından bizi korumak için önemlidir. Bunun yanı sıra yeterli ve dengeli beslenip yararlı besin ögelerini almak da önemlidir.

 

Öğr. Dyt. Kübra KALMA

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir