Astım Nedir

Astım Nedir ?

Astım Nedir ?Astımın dünya çapında 300 milyondan fazla kişiyi etkilediği ve 5 milyar doların üzerinde tedavi masrafının olduğu tahmin edilmektedir. Çocuklarda hastaneye en sık başvuru ve yatış nedenidir.

Astım Hastalığı

Astım bronş, bronşiyol ve alveolleri içeren solunum yollarının kronik inflamatuar bir hastalığıdır. Hava yolunun yapısal ve inflamatuar hücrelerinin katıldığı bu kronik inflamasyon ile hava yolu daralması ve bronş aşırı duyarlılığı astımın temel özelliklerini oluşturmaktadır. Sabaha karşı ve gece olan nöbetler halinde gelen tekrarlayıcı nefes darlığı, göğüste sıkışma hissi, hışıltılı solunum ve öksürük önemli klinik özellikleridir.

Astım Nedir

Astım hastalığının seyrini etkileyen  en önemli faktörlerden birisi de remodeling( yeniden yapılanmanın) gelişmesidir.  Astım tedavisindeki en önemli hedef bu sürecin durdurulması ya da önlenmesidir.

Astımın ortaya çıkmasında etkili risk faktörlerinin başında genetik faktörler gelir. Astım alevlenmesine yol açan faktörler ise genellikle çevresel faktörlerdir. Genetik faktörler obezite, cinsiyet, atopi, hava yolu aşırı duyarlılığıdır. Çevresel faktörler alerjenler, enfeksiyon, mesleksel ajanlar, tütün maruziyeti, hava kirliliği, diyet ve strestir.

OMEGA-3 VE ASTIM

Omega yağ asitleri çoklu doymamış yağ asitleridir. Üçe ayrılırlar.

  • Omega-9 Grubu: Oleik asit, erusik asit, nervonik asit.
  • Omega-6 Grubu:Linoleik asit, araşidonik asit
  • Omega-3 Grubu: Alfa linoleik asit, EPA, DHA

OMEGA-3 KAYNAKLARI

Bitkisel kaynakları keten tohumu yağı, kanola yağı, soya fasulyesi, ceviz, kenevir tohumu yağı, semiz otu ve kolza tohumudur. Hayvansal kaynakları soğuk su balıkları, yağlı balıklar, kabuklu deniz ürünleri, az miktarda yumurtadır.

Omega-3 yağ asitlerinin diyette artması, koroner kalp hastalığının ve inflamasyonla ilgili diğer sağlık sorunlarının önlenmesinde yardımcı olur. Bunlar, retina ve beynin gelişimi ve sağlık için gereklidir. Diyette n-3 yağ asitlerini arttırmak için balık ve diğer su ürünleri daha çok bulundurulmalı, görünür yağın bir bölümü olarak kanola yağı, omega 6: omega 3 dengeli yumuşak margarin kullanılmalıdır.Astım Nedir

OMEGA-3 YAĞ ASİTLERİNİN GÖREVLERİ

  • Antiinflamatuar
  • Antitrombotik
  • Analjezik
  • Antimitojenik
  • Doymamış yağ asitlerinden olan ‘linoleik, linolenik ve araşidonik asit’ esansiyel yağ asitleri olarak bilinir.

ASTIM VE BESLENME

DİYET YAĞLARI VE ASTIM

Geleneksel yaşam tarzlarını devam ettirmekte olan ve diyetlerinde bol miktarda omega-3 doymamış yağ asitlerini tüketen Eskimolarda psöriazis, astım ve tip-1 diyabet gibi otoimmün hastalıklar ve diğer alerjik hastalıkların insidansı düşüktür.

Buna karşın sanayileşen ve gelişen toplumlarda omega-6 yağ asitlerinin, özellikle de linoleik asidin giderek artan tüketimi ile birlikte astım insidansı da artmıştır.Astım Nedir

DİYETTE OMEGA-6/ OMEGA-3 ORANI

Geleneksel yaşam tarzı ile beslenen insanlarda  n-6:n-3 oranı yaklaşık 1:1 dir.

Sanayileşen ve gelişen toplumlarda ise bu oran yaklaşık 20:1 olmuştur.

YAĞ ASİTLERİNİN BAĞIŞIKTAKİ ROLÜ

Omega-3 yağ asitleri ise ağırlıklı olarak immün yanıtta yangıyı azaltıcı etkileri ile ilgiyi üzerinde toplamıştır.

Yaşamın erken dönemlerinde çok steril koşullarda yaşamanın bir sonucu olarak mikroba ya da her türlü yabancı maddeye maruz kalma eksikliği, zamanla astım ve alerjik hastalıkların gelişmesine yol açan bağışıklık sistemi dengesi üzerinde olumsuz bir etki oluşturmaktadır.Astım Nedir

Doğal immünitede monositler ve makrofajlar ile doğal öldürücü hücreler; edinilmiş immünitede ise lenfositler yağ asitlerinin öncü olduğu aracılar ile etkinlik göstermektedir.

Yağ asitlerinin immün sistemde görevleri;
  • İmmun sistem hücreleri için enerji kaynağı olma
  • Fosfolipidlerin yapısal komponenti, membran yapısı ve fonksiyonları için elzem olma
  • Gen ekspresyonu ile sinyal yolaklarını düzenleme ile
  • Eikozanoidlerin ve diğer lipid yapılı aracı maddelerin öncüsü olmalarıdır.

Genel olarak n-3 yağ asitleri içeriği zengin olan diyet fazla inflamatuar yanıtı inhibe etme eğilimindedir. Böylece kronik uzun süreli inflamasyona maruziyet sonucu oluşabilen inflamatuar hastalıkların başlangıç ve seyrini düzenleyebilmektedir.Astım Nedir

Sonuç olarak diyetteki yağlar ve yağ asitleri vücutta hücrelerin oluşumu, devamlılığı ve fonksiyonları için elzemdir. Diyetteki yağ asitlerinin yeterli ve dengeli beslenme ile birlikte modifiye edilmesi bu etkinin devamlılığını sağlamaktadır.

N-6 yağ asitleri genellikle proenflamatuar olarak tanımlanır ve n-3 yağ asitleri genellikle anti- inflamatuar olarak tanımlanır. Bunun için bu oran (n-6:n-3) vücudumuzda düşük tutulmalıdır.

EPA ve DHA’nın hücre membranlarında bir araya getirilmesi, araşidonik asit metabolizmasını rekabetçi bir şekilde inhibe ederek, inflamatuar mediatörlerin üretimini azaltmış, IgE üretimini baskılamış ve böylece astımdaki hava yolu inflamasyonu ve bronkokonstriksiyonunu potansiyel olarak düşürmüştür.

  • Omega-3 yağ asitleri ise ağırlıklı olarak immun yanıtta yangıyı azaltıcı etkileri ile bilinmektedir.
  • Diyetlerine belirli miktarlarda n-3 PUFA takviyeleri yaparak veya besin tüketim sıklıklarına bakarak anne karnındaki bebekler için gebeler, gençler ve yetişkinler üzerinde astıma yakalanma risklerini değerlendirmek üzere araştırmalar yapılmıştır.
  • Astımlı hastaların diyetine omega-3 yağ asitlerinin eklenmesi ile yapılan çalışmalardan umut verici sonuçlar elde edilmiştir.
  • Gebelerin diyetine omege-3 yağ asitlerinin eklenmesi astıma yakalanma riskini azaltmıştır.
  • Gelecekteki hedef astımın belirli klinik formları için genetik temeli tanımlamak, böylece uygun koruyucu önlemler ve kişiye özel tedaviler kullanmaktır.
  • Bu açıdan önemli yaklaşımlardan biri diyetin koruyucu etkisi ve bununda bir parçası omega-3 yağ asitleri açısından dengeli beslenmedir.

Astım

Astımdaki önemli olumlu etkilerden dolayı da omega-3 yağ asitlerinin önemli kaynağı olan balığın tüketimi arttırılmalı, haftada en az iki kez balık yenmelidir.

Astımdaki yangının kontrolünde günümüzde kullanılan ilaçla ile omega-3 yağ asitleri farklı yollardan etki göstermektedir.

Bu nedenle gelecekte astım tedavisinde omega-3 yağ asitlerinin kullanımıyla ilgili bir başka pencerede uzun süreli kullanılan inhalesteroidler gibi antiinflamatuar ilaçlarla kombine edilerek ilaç dozlarının dolayısıyla yan etkilerinin azaltılması olabilir.

 

 

 

Bu Yazıya Tepki Ver !
Like
Love
Haha
Wow
Sad
Angry

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir