Bariatrik Beslenme Nedir ?

Bariatrik Beslenme Nedir ?

Bariatrik Beslenme Nedir ?  Obezite prevelansında artış ve cerrahi tedavi dışındaki seçeneklerin başarı oranlarındaki yetersizlik, son 20 yılda cerrahi tedaviyi ön plana çıkarmıştır. Bariatrik cerrahi endikasyonları yaygın kabul gören kriterlere göre uygulanmaktadır. Cerrahi tedaviler etki mekanizmalarına göre hacim kısıtlayıcı, malabsorptif ve her iki etkiyi birlikte gösteren ameliyatlar olarak 3 gruba ayrılabilir.

Morbid obezite tedavisinde süreci her yönüyle yönetecek deneyimli sağlık profesyonellerinden oluşan bir ekibe ihtiyaç vardır. Bariatrik cerrahi sonrası hastalara özel diyet tedavileri uygulanmalıdır.

Postoperatif dönemde uygulanması gereken diyetler berrak sıvılardan tam sıvılara, püre şeklinde yumuşak katılara ve katı gıdalara geçişi içermektedir. Cerrahi bölgenin iyileşmesini sağlamak ve hızlı kilo kaybı döneminde kas kitlesini korumak için kalori, protein, vitamin ve minerallerin ihtiyaçlar doğrultusunda yeterli oranlarda alımları sağlanmalıdır.

Bariatrik Cerrahi Nedir ?

Bariatrik cerrahi, ülkemizde ve dünyada son on yıl içerisinde giderek popüler hale gelen ve daha çok tercih edilmeye başlayan, obezite tedavi yöntemlerinden biridir. Obez hastaların bariatrik cerrahi ile hızlı kilo vermeleri ve komorbid hastalıklarda da iyileşmelerin olması, bariatrik cerrahi uygulanan hasta sayısını her geçen gün daha da arttırmaktadır.

Aşırı kilo kaybı sırasında kas kitlesinin korunması yeterli beslenme ile sağlanır. Bunun için yeterli enerji ve besin öğeleri alınmalıdır .Bariatrik Beslenme Nedir 

BARİATRİK BESLENMEDE BESİN SEÇİMİ NASIL OLMALI?

Bariyatrik cerrahi; iştahı azaltıp tokluğa neden olarak, yiyeceklerin tadının değişmesini sağlayarak, yiyeceklerin alımını kısıtlayarak, besin öğelerinin emiliminin bozulmasına neden olarak, enerji harcamasını artırarak, istenmeyen etkilerden olan dumping, steatore ve kusma ile etkili vücut ağırlığı kaybı oluşturmaktadır. Cerrahi öncesi mevcut yeme bozuklukları, cerrahi sonrası tekrar vücut ağırlığı kazandıracağından, psikolojik destek sağlayacağından başarıyı getirecektir.Bariatrik Beslenme Nedir 

Beslenme kalitesinin düşmesi; kusmaları artırarak, besin alımını kısıtlayarak ve beslenme yetersizliklerine sebep olarak, vücut ağırlığını azaltacaktır. Gastrik bypass sonrası, tatlı tadın etkilendiği, sükroza karşı daha az duyarlılık ve istek oluştuğu, tat/kokuları en çok değişen yiyeceklerin yağ, şeker ve etlerin olduğu gözlenmiştir.

Diyetisyen, beslenme programını düzenlerken interdisipliner değerlendirmeden yola çıkarak; beslenme alışkanlığının değiştirilmesini, düşük enerjili besinlerin tüketilmesini, besin çeşidinin değiştirilmesini, uyumunu, yoğunluğunu, hacmini, vitamin-mineral desteklerini, protein alımını ve fiziksel aktiviteyi göz önünde bulundurmalıdır. Her hastanın, uygun beslenme alışkanlığını hedefleyip geliştirebilmesi için bir ömür boyu diyetisyen tarafından diyetinin kontrolü, başarı için gereklidir.

Cerrahi sonrası, beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite ile ilgili, davranış değişikliği yapılmadığında, ilerleyen yıllarda tekrar vücut ağırlığı artmaktadir .

Bariyatrik Cerrahide Beslenmenin Önemi

Bariyatrik cerrahi, yaşam tarzı değişiklikleri ve medikal tedavi ile yeterli ağırlık kaybı sağlanamayan, obezitenin neden olduğu komplikasyonların görüldüğü, morbidite ve mortalite için yüksek risk taşıyan hastalarda düşünülen etkili bir tedavi şeklidir. Obezite cerrahisi kısıtlayıcı prosedürler, malabsorptif prosedürler ve kombinasyon (malabsorptif ve kısıtlayıcı) prosedürler olmak üzere üç ayrı kategoride incelenmektedir.

Genellikle kısıtlayıcı prosedür uygulanan hastalar daha az uzun dönem diyetle ilişkili risk taşırken, malabsorptif prosedür uygulanan hastalarda risk daha yüksektir. Cerrahi sonrası beslenme yetersizlikleri birçok nedene bağlı olup, yaygın olarak görülmektedir. Bu nedenlerden biri çeşitli besin ögelerinin yetersizliği ile ilişkili olduğu bilinen obeziteyi içeren preoperatif faktörler ve preoperatif ağırlık kaybıdır.

Diğeri ise postoperatif dönemde, azalan besin alımı diyet kalitesinin yetersizliği, sindirim ve emilimde değişiklikler, yetersizlik riskini arttıran suplementasyon programına uyumsuzluktur. Yaygın olarak B12 vitamini, demir, tiamin, folat ve yağda çözünen vitaminlerin yetersizliği görülmektedir. Tüm hastalarda beslenme durumunun düzenli olarak izlenmesi ciddi klinik yetersizliklerden korunmaya yardımcı olmaktadır.

Beslenme tedavisi operasyon sonrası ilk bir-sekiz hafta süresince yeterli hidrasyonun sürdürülmesi, yeterli miktarda besin ögelerinin sağlanması, iyileşmeyi desteklemek için protein sağlanması, kas kütlesi kaybının en az olması ve normal beslenmeye geçiş için gerekli ilerlemenin sağlanması üzerine odaklanılmalıdır. Tüm bariyatrik operasyonlardan sonra kaybedilen ağırlığın geri kazanımı riski vardır.

Hastaların yaklaşık% 20-30’u başarılı bir ağırlık kaybı elde edemezken, hastaların bazıları da kaybettikleri ağırlığın% 20-25’ini geri almaktadır. Ağırlık durumunun düzenli izlenmesi ve erken müdahale önemli ağırlık geri kazanımından korunmayı sağlayabilir.Bariatrik Beslenme Nedir 

BARİATRİK CERRAHİ İLK NE ZAMAN UYGULANMIŞTIR?

Obezite cerrahisi olarak da bilinen bariatrik cerrahi uygulamaları günümüzde giderek yaygınlaşıyor. Kilo kaybı amaçlı yapılan ilk bariatrik operasyon 1950’li yıllarda Minnesota Üniversitesi’nde gerçekleştirilmiştir. Bu dönemde her ne kadar kilo kaybı sağlanmış olsa da pek çok hastada gece körlüğü( A vitamini eksikliği), osteoporoz( kemik erimesi) ve malnütrisyon ( beslenme yetersizliği)gibi sağlık problemleri yaşanmıştır. Bu da gösteriyor ki besinler içindeki besin elementleri düzenli beslenme ile her gün alınmalıdır. Bu besin elementlerinin eksikliği ciddi sağlık problemleri oluşturabilmektedir.

BARİATRİK CERRAHİ UYGULANABİLMESİ İÇİN HANGİ ŞARTLAR GEREKLİDİR?

Vücut ağırlığının çok fazla ve beden kitle indeksi 40 veya üzerinde ise Beden kitle indeksi 35-39 arası ve eşlik eden sağlık sorunu varsa (tip 2 diyabet, yüksek tansiyon, uyku apnesi vb.) Birçok kez diyet, egzersiz, ilaç gibi diğer tedavi yöntemleri denemiş ve kilo veremeyenler için bariatrik cerrahi bir seçenek olarak düşünülebilir.

BARİATRİK CERRAHİ SONRASINDA BESLENME ALIŞKANLIKLARINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR NELERDİR?

  • Ameliyat sonrası sağlıklı beslenmeniz çok önemlidir. Cerrahi operasyon sonrasında sağlıklı beslenme sağlığımızı korur ve geliştirir.
  • Aşırı kilo kaybı sırasında kas kitlesinin korunması yeterli beslenme ile sağlanır.
  • Bunun için yeterli enerji ve besin öğeleri almalısınız.
  • Bütün besin elementleri ihtiyacınızın karşılanması için; yiyecek ve içeceklerinizi kısıtlı mide kapasitenize uygun bir şekilde tamamlamalısınız.
  • Operasyon sonrasında diyete bağlı gelişebilecek komplikasyonların oluşmasını önleyecek şekilde beslenmelisiniz.
  • Ayrıca ameliyat sonrasında mideniz iyileşince beslenme tarzınızda geri kilo alımını oluşturacak davranışları tekrarlamamalısınız.

BARİATRİK CERRAHİ SONRASINDA OLUŞABİLECEK SAĞLIK SORUNLARI NELERDİR?

  • Protein enerji yetersizliği
  • Yağ emilim bozuklukları
  • Yağda çözünen vitamin eksiklikleri
  • Demir yetersizliği
  • B12 vitamin yetersizliği
  • Kalsiyum eksikliği
  • D vitamini yetersizliği
  • Midenizde oluşacak reflü ve gastrit rahatsızlıkları
  • Dehidratasyon , sıvı kaybı ve elektrolit dengesizlikleri
  • Kan şekeri dengesizlikleri

BARİATRİK CERRAHİ  BESLENMESİ  NASIL OLMALIDIR?

Bariatrik cerrahi sonrasında uzman bir diyetisyen kontrolünde beslenmeniz aşama aşama genişleyerek ilerlemelidir.

AMELİYAT  ÖNCESİ BESLENME

Ameliyat öncesinde beslenme sonrası kadar önemlidir.Ameliyata hazırlık sürecinde beslenmenize dikkat ederseniz iyileşmenizi hızlandırıp aynı zamanda kilo kayıp hızını arttırabilirsiniz.Bu yüzden kötü beslenmek yerine bir an önce değişiklik sürecine girilmelidir.
Ameliyat öncesi yapılan diyet yüksek protein içeren,
düşük kalorili,yağ ,karbonhidrat özellikle rafine şekerden uzak olmalıdır.
Bu cerrahi işlem öncesinde şekerli içerikli yiyecekleri ,yüksek karbonhidrat  ve yağ içeren yiyecekleri azaltıp sürekli ve fazla miktarda yemektan uzak durmalısınız.Protein takviyesi alınabilir ve bunun yanında yeterli miktarda sıvı tüketilmelidir.

BARİTARİK CERRAHİ SONRASI BESLENME

Hastalarda ameliyat sonrasında iştah neredeyse tamamen ortadan kalkmaktadır ve ufacık lokmalarla bile ciddi bir doygunluk hissi oluşturmaktadır.bu nedenle ameliyat ile yapılandırılan üst sindirim sistemlerinin yeni çalışma düzenine daha kolay adapte olabilmeleri,uzun dönemde bazı hayati protein,mineral ve vitamin eksiklikleri yaşamamaları ve en önemlisi yeniden kilo almamaları için uymaları gereken özel bir program uygulanır.
Beslenme programınız başlangıçta sıvı sonra püre ve yumuşak daha sonra katı beslenmeye geçişten oluşacaktır.

Sıvı alımınız sağlınız için çok önemlidir.ilk birkaç ay sıvı alımında zorlansanız bile sonrasında sıvı alımınız artacaktır. Dehidratasyon, kabızlık ve böbrek taşları riskini önlemek için günde 1800 ml sıvı tüketmeniz gerekir.

CLEAR DİYET

  • Gastrointestinal yolda herhangi bir sindirim süreci gerektirmeyen besinler yer alır.Verilen besinlerin tümü vücut ısısına yakın sıvı olmalıdır.
  • Amaç operasyon sonrası barsak hareketlerinin başlamasıdır.
  • Su,toz protein destekleri,taze sıkılmış meyve suyu,0 meyve suyu,tanesiz ve şekersiz komposto suyu,şekersiz jeller,yağsız et suyu 24 saatten sonra süt grubu dahil olur.ancak  light veya az yağlı yogurt ya da light veya laktozsuz süt tercih edilmeli 1-2 gün surer.15 dakikada en fazla 30 ml olucak şekilde sıvı alınır.
  • Sıvı.elektrolitle  takviyesi saglar ve az miktarda eneji sağlar.

SIVI DİYET

  • GI yolda minimum stimulasyon oluşturan besinler  yer alır.Verilen besinlerin tümü vücut ısısına yakın sıvı olmalıdır Amaç sindirimi kolay protein ve karbonhidrat kaynakları sağlamaktır.
  • Clear diyete ek olarak enteral formüller,yağsız yoğurt,süt,ayran,az yağlı peynirler,beyaz un,pirinç,şehriye ve modüler proteinler yer alır.
  • 10-14 gün sürer.
  • 60-90 dakikada bir en fazla 120 ml olucak şekilde sıvı alınmalı.
PÜRE DİYET
  • Gereksinimleri karşılayacak besinlerin sıvı ve yarı akışkan şrkilde hazırlandığı aşamadır.
  • Verilen besinlerin tümü vücut ısısına yakın olmalıdır.
  • Amaç,protein ve diğer besin öğesi gereksinimlerini doğal besinlerle karşılamaya başlamaktır.
  • Diğer diyetlere ek olarak yumurta,kırmızı et,tavuk,balık(kıyma),tam buğday,çavdar,yulaf unları ve gastrointestinal yolda gaz,distansiyon şikayetlerine neden olmayacak sebzeler tüketilebilir.
  • 10-14 gün sürer ancak katı besin tolere edemeyen hastalarda süre 30-60 güne kadar uzayabilir.
  • 60-90 dakikada en fazla 120 ml olucak şekilde sıvı alınmalı.

STAJYER DIYETISYEN  Dilgeş  AĞIRMAN

Bu Yazıya Tepki Ver !
Like
Love
Haha
Wow
Sad
Angry

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir