Bebek Beslenmesinde : Tamamlayıcı Beslenme

Bebek Beslenmesinde : Tamamlayıcı Beslenme

Bebek Beslenmesinde : Tamamlayıcı Beslenme Nedir ? Bebek beslenmesinde anne sütünden sonra önemli olan bir diğer konu da tamamlayıcı beslenme dönemidir.Bu süreç bebeğin büyüme ve gelişmesinde etkisi büyük olan bir süreçtir.Öneminin daha fazla farkedilebilmesi ve annelerimizin bu dönemle ilgili merak ettiklerini giderebilmek için bu yazımızda tamamlayıcı beslenmeyi ele aldık.

Anne sütünün tek başına süt çocuğunun enerji ve besin öğeleri gereksinmesini tam olarak karşılamadığı dönemde başlayan ve diğer yiyecek ve içeceklerin anne sütü ile birlikte verildiği sürece “tamamlayıcı beslenme” adı verilmektedir.

Bu süreçte;

  • Bebek değişik tat, lezzet ve yapıda besinlerle tanışır.
  • Tamamlayıcı beslenme ile emzirmenin sürmesi çocuk sağlığı açısından çok önemlidir.
  • Tamamlayıcı beslenme:
  • Bebeğin bir yaş civarında aile sofrasındaki yiyecekleri tüketebilecek olgunluğa ulaşmasını sağlar.
  • Tamamlayıcı besinlere zamanında başlanmalı, besinler yeterli, güvenilir ve uygun olmalıdır.

ZAMANINDA

  • Tamamen veya kısmen anne sütü ile beslenirken enerji ve besin öğelerine gereksinmelerinin arttığı dönemde başlanmalıdır.

GÜVENİLİR

  • Hijyenik olarak hazırlanıp uygun koşullarda saklanmalı,temiz kaplarda ve temizlik kurallarına uygun olmalıdır.

UYGUN

  • Çocuğun açlık tokluk durumu,iştahı, beslenme şekli ve öğün aralıkları düşünülerek planlanmalıdır.

YETERLİ

  • Büyüyen çocuğun gereksinimi olan enerji,protein ve diğer besin öğelerini karşılayacak oranda olmalıdır.

TAMAMLAYICI BESİNLERE BAŞLAMA ZAMANI

  1. aydan sonradır.
  • Altıncı ayda başlanan geçiş besinleri süt çocuğunun değişik kıvamda besinlere alışmasını sağlarken, aynı zamanda yeme işlevi ile ilgili sinirlerin gelişimine yardımcı olur.
  • Başlangıçta (6-7. aylarda) besinler yumuşak kıvamda ezme şeklinde verilmeli,
  • 7-8. aylarda püre şeklinde çok pütürlü olmayan besinler ile devam edilmeli ve bebekteki çiğneme hareketleri ve sıvı içme becerileri izlenmelidir.
  • Püre şeklindeki yiyeceklere bebeğin çiğneme yeteneğinin kazanıldığı döneme kadar devam edilmeli, daha sonra (8-12. aylarda) kıvam dereceli olarak (püre kıvamında çatalla ezilmiş besinler) artırılmalıdır.
  • Bu aylarda bebeklerde verilen besini ağızda döndürme becerileri gelişir.
  • Bebeklerin dişlerinin çıkması, çiğneme işleminin başlamasına katkıda bulunmaktadır.

TAMAMLAYICI BESLENMEYE ERKEN BAŞLAMANIN DEZAVANTAJLARI

  • Anne sütü verimi ve anne sütü verme süresi azalır.
  • Anne sütündeki koruyucu etmenler daha az alınır. Bu nedenle bebeklerde hastalık görülme oranı ve bu hastalıklara bağlı ölüm riski artar.
  • Tamamlayıcı besinlere erken başlanması ve anne sütü ile birlikte aynı öğünde kullanılması anne sütündeki demir, çinko gibi birçok besin öğesinin emilimini azaltır.
  • Tamamlayıcı Besinlere Erken Başlanması Sonucu; astım, atopik hastalıklar, enfeksiyon hastalıkları, alerjik hastalıklar ,Tip 1 diyabet gibi hastalıkların riski artar.
  • Yapılan çalışmalar sonucunda; altıncı aydan önce tamamlayıcı besinlere başlayan bebeklerin ileriki yaşlarda solunum sistemi bozukluklarının ve vücut yağlanması riskinin arttığı görülmüştür.

TAMAMLAYICI BESLENMEYE GEÇ BAŞLAMANIN DEZAVANTAJLARI

  • Bebeğin büyüme ve gelişmesi duraksamakta, malnütrisyon (kötü beslenme) ve çeşitli vitamin, mineral yetersizlikleri oluşmaktadır.
  • Demir ve çinko gibi mikro besin eksiklikleri oluşmaktadır.Çünkü; 6. aya kadar bebeğe yeterli miktarda demir ve çinko sağlayan anne sütü, bu süreden sonra tek başına yetersiz kalmaktadır.
  • Tamamlayıcı besinlere geç başlama ile, bebeğin çiğneme gibi yeme işlevlerinin gelişimi, yeni tat ve yapıdaki besinlere alışması gecikir.

Tamamlayıcı Besinlerin Yeterliliği ve Uygunluğu

ENERJİ ALIMI

  • Bebeğin bulunduğu ayına, anne sütü alımına göre değişir.
  • Bebeğin büyüme ve gelişmesini destekleyici şekilde verilir.
  • Eksik olan enerji gereksinmesini tamamlayıcı besinlerden sağlayabilmek için, bu besinler yeterli enerji içeriğine sahip olmalı ve her gün belirlenen sıklıkla bebeklere verilmelidir.
  • Bebekler için tamamlayıcı besinlerden alınması gereken enerji miktarları sırasıyla;
  • 6-8 aylık bebekler için  275 kkal/gün,
  • 9-11 aylık bebekler için 450 kkal/gün ve
  • 12-23 aylık bebekler için 750 kkal/gün’dür.

Bebeklerde Tamamlayıcı Beslenme

KOMPLEKS KARBONHİDRATLAR VE ŞEKERLER

Bebekler için hazırlanan tamamlayıcı besinlerin büyük bir çoğunluğunu tahıllar oluşturmaktadır.

Anne sütünde doğal olarak; karbonhidrat grubunda yer alan oligosakkaritler bulunmaktadır.Bu oligosakkaritler probiyotik özellik gösterirler.

 

PROTEİN VE AMİNOASİTLER

Tamamlayıcı beslenme esnasında protein gereksinmesini karşılamak oldukça zordur.

İlk altı ay boyunca sadece anne sütü alan bebeklerde protein gereksinmesi karşılanmaktadır.

Protein için güvenilir alım düzeyi ;

  • 6-9 aylık bebekler için 1.09 g/kg,
  • 9-12 aylık bebekler için 1.02 g/kg.

 

YAĞLAR VE YAĞ ASİTLERİ

  • Anne sütündeki yağ oranı enerjinin % 40-55’i kadardır.
  • Tamamlayıcı besinler karbonhidratlardan zengin oldukları için yağ miktarları düşüktür.
  • Bebeklerde düşük yağlı diyetlerin uygulanması ile yağda eriyen vitaminlerde, çoklu doymamış yağ asitlerinde ve enerji metabolizmasını düzenleyen diğer antioksidantlarda yetersizlik görülebilmektedir. Ancak yağ alımının arttırılması da daha sonraki yıllarda obezitenin gelişmesine neden olmaktadır.
  • Bu nedenle bebek beslenmesinde yağ alımının dengede tutulması çok önemlidir.

VİTAMİN VE MİNERALLER

Tamamlayıcı besinlerde bulunan vitamin ve minerallerin yeterli olup olmadığı tüketilen miktarına ve biyoyararlılığına bağlıdır.

Düşük yağ içerikli tamamlayıcı beslenmede, anne sütü ile beslenmeye de son verildiyse, yağda eriyen vitaminlerin (A, D, E, K) ve karotenodilerin biyoyararlılığı düşmektedir.

TAMAMLAYICI BESLENMEDE ÖĞÜN SIKLIĞI

Tamamlayıcı besinlerin verilme döneminde öğün sayısı besinlerin enerji yoğunluğuna ve her öğünde tüketilen miktarlarına bağlıdır.

Sağlıklı beslenen anne tarafından emzirilen süt çocuğunun tamamlayıcı besinlerden alması gereken günlük öğün sayısı;

6-8. aylar arasında 2-3 kez,

9-11. aylar arasında 3-4 kez,

12-24. aylar arasında 3-4 kez olmalıdır.

Öğün sıklığının gerekenden daha fazla olması, anne sütünün daha az alınmasına yol açar.

TAMAMLAYICI BESİNİN GÜVENİLİRLİĞİ

Zararlı mikroorganizmalarla bulaşmış tamamlayıcı besinler (özellikle besin hazırlanmasında kullanılan su), ishal oluşmasına neden olabilmektedir.

İlk 6 ay süresince sadece anne sütü alan bebeklerde, tamamlayıcı besinlerin başlanması ile ishal oluşum sıklığı artmaktadır.

Besin kaynaklı enfeksiyonlar iştahsızlığa neden olmaktadır.

ÖZÜM ÇELİK

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir