D Vitamini

D Vitamini

D Vitamini Nedir ? Genel olarak kemik sağlığı, kardiyovasküler hastalıklar, kanser ve diyabetle ilişkilendirdiğimiz D vitamini kognitif bozukluk ve mental sağlıkla   da ilişkilidir.Yapılan arakştırmalara göre  eksikliği duygudurum bozukları ve depresyonu da beraberinde getiriyor.Depresyon öz güven azlığı,iştah azalması/artışı,uykusuzluk ,üzüntü ,yorgunluk duyguları ile ilişkili ruhsal bir bozukluktur.Yaşam kalitesini düşüren ve kronik hastalıkları etkilen bi rahatsızlıktır.dir 

Günümüzde  Dvitamini yetersizliğinin  kardiyovasküler  hastalıklardan kansere,  dermatolojik  hastalıklardan  psikiyatrik rahatsızlıklar gibi  çok farklı hastalıklarla ilişkili olabileceği  düşünülüyor.

D Vitamini Gereksinmemiz Ne Kadar?

Türkiye’ye  Özgü  Beslenme  Rehberinde  ise  güvenilir  alım düzeyi  yetişkin kadın  ve erkekler için 400 IU (10 mcg) olarak belirlenmiştir

Dvitamini için önerilen günlük alım miktarlar (RDA)

  • 0-12 ay–>400IU(10mcg)
  • 1-70yaş/Kadın-Erkek-Gebe-Emzikli—>600IU(15mcg)
  • >70/Kadın-Erkek–>800IU(20mcg)

D vitamini Hangi Besinlerde Bulunur?

Dvitamininin  temel  kaynakları  güneş  ışığı  ve diyettir. Dvitamini gereksinmemizin %90’ı güneş ışığı ile  vücutta  sentezlenmektedir.Diyet  D  vitamininin  en  önemli  kaynağı  olmasa da, yağlı balıklar ve zenginleştirilmiş ürünler ile Dvitamini alımına önemli katkılar yapılabilmekte.edir 

  •  Diyetle  gereksinmenin sadece %10’u karşılanabilmektedir. Bitkisel formu (D2)Ergokalsiferol,hayvansal formu (D3) Kolekalsiferoldur.

Dvitamini balık karaciğeri yağında yoğun bulunur, 100 g balık karaciğeri yağında 1000 IU D vitamini vardır.  Diğer besinlerdeki D vitamini miktarı azdır. Örneğin, en zengin kaynak sayılan karaciğerin 100 g da 100-400 IU, sütün bir litresinde 3-10 IU, bir yumurta sarısında 20-100 IU civarında D vitamini bulunmaktadır.

Dvitamini yetersizliğine sebep olan risk faktörlerini neler?
  1. Güneşlenmenin azalması;

–>Evden çıkamayan veya huzur evinde yaşayanlar,

–>Kapalı giyinen insanlar,

–>Deri kanseri ve belirli hastalıklar nedeni ile güneşten uzak durmak,

–>Düzenli olarak ve yüksek korumalı güneş kremi kullanma,

–>Enlem ve mevsim

  1. Yaşlanma ile sentezin azalması,

–>Yaşlı bireylerin genç bireylerin %25’ i kadar D vitamini ürettiği bildirilmektedir .Derideki incelme sebebiyle sentezlenme azalıyor.

  1. Koyu cilt pigmentleri

–>Koyu ciltli olan insanlar açık tenlilerden daha çok melanin pigmentine sahiptirler.

–>Melanin D3 vitaminin üretimini azaltarak UVB ışınlarını absorbe eder.Dolayısıyla Koyu ciltli insanlarda açık tenlilere göre D vitamini sentezlenme oranı daha az.

4.Antiasitler gibi bazı ilaçlar D vitaminin emilimini önler veya metabolizmasını hızlandırır.

–>Antikonvülsanlar,kortikosteroidler,nikotin, simetidin kolesterol düşürücü

ilaçlar, heparin, zayıflatıcı ajanlar,tiazid diüretikler de bunlar arasında sayılabilir

 

  1. Aktivasyonun azalmasıyla

–>Karaciğer hastalıkları D3 miktarını

azaltabilmekte

–> Böbrek hastalıkları 25 (OH) D3 sebebiyle miktarı azalabilmekte.

Depresyon Nedir?

Duygu durumun tepkisel oluşu, aşırı uyuma, aşırı yeme, insanlar arası ilişkilerde reddedilme duyarlılığı, atipik özellikli depresyon olarak adlandırılmaktadır

Depresif bireylerde serotonin,norepinefrin(NE), dopamin (DA) düşük konsantrasyonlarda bulunmaktadır.

D vitamini ve Depresyon

Dvitamini depresyonun gelişmesinde rol oynayan özgün nörosteroid bir hormondur.

Depresyonun  risk etmenleri  arasında  medeni durum,ırk,cinsiyet, aile  öyküsü, adolesan çağı , olumsuz  yaşam  koşulları ve  stres  etmenleri,, sosyo-ekonomik durum ve genetik etmenler   yer almaktadır . Tüm bunların yanı sıra, son yıllarda diyet kalitesinin kötü olmasının da depresyon için bir  risk  etmeni  olduğu  gösterilmiştir.  Özellikle folat(B9), B6, B12 gibi B grubu vitaminler, çinko, demir, magnezyum  gibi  mineraller  ve  omega-3  yağ asidi  depresyonla  sıklıkla  ilişkilendirilmektedir. Yapılan  çalışmalar  bu mikrobesin ögelerinin  diyetle  alımlarının  düşük  olmasının depresyon  riskini  arttırabileceği  belirtmiş.

Basit karbonhidrat (şekerlemeler,rafine şeker vb)ağırlıklı hazır ,işlenmiş besinlerin tüketiminin artışıyla da depresyon doğru orantılı olarak ortaya çıkıyor.

Doymuş yağ  asidi  ve  sodyum  alımının  yüksek  olması da depresyon  şiddeti  ile ilişkilendirilmiştir   Diyetinde  balık  tüketimi  ve  omega-3 yağ  asidi  alımı  az  olan  bireylerde  de  depresyon riskinin  daha  yüksek  olduğu  saptanmıştır.

Peki hangi tür besinlerle beslenmemiz depresyon oluşumunu önleyicidir dersek Akdeniz diyeti gibi meyve,  sebze  ve  tam  tahıllı  ürünlerden  zengin, doymuş  yağ  içeriği  düşük  beslenme  biçiminin  etkili  olabileceği bilinmektedir.

MELEKNUR UZUNOĞLU

İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ-Beslenme ve Diyetetik Öğrencisi

Ayrıca Bakınız : Yüksek Vitaminli Gıdalar

Bu Yazıya Tepki Ver !
Like
Love
Haha
Wow
Sad
Angry

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir