Whatsapp Randevu +90 544 903 03 14
Gelişmiş
Arama
  1. Anasayfa
  2. Diyabette Beslenme

Diyabette Beslenme

Diyabette Beslenme

Diyabette Beslenme Nedir ? Diyabet, tıptaki adı Diabetes Mellitus, hiperglisemi (yüksek kan şekeri) ve hipolisemi (düşük kan şekeri) ile bağlantılı bir metabolik hastalıktır. Farklı diyabet hastalığı türleri vardır.

Tip 1 Diyabet; insülin eksikliği veya yetersizliği durumunda ortaya çıkar. Genetik temellidir. Genellikle genç yaşlardaki bireylerde görülür. Tedavisi; insülin alımı ve uygun beslenmedir.

Tip 2 Diyabet; Obezite ile bağlantılıdır. Daha uzun sürede ortaya çıkar. Bireylerde genellikle 40 yaş sonrasında görülür. Temelinde insülin direncinin rol aldığı bir durumdur. Uzun dönemde yüksek kan şekeri böbrek, göz ve sinir hasarına, iyileşmeyen yaralara sebep olabilir. Tedavisi; uygun beslenme, ilaç ve egzersizdir.

Diyabette Beslenme

Gestasyonel Diyabet; gebelik döneminde ortaya çıkar. Gebelikte kan şekerinin yükselmesi bebeğin sağlığını etkileyebilir. Gebeliğin 24.-28. haftalarında tarama testi uygulanır. Yapılan şeker yüklemesi testi sonucunda 140 mg/dL’nin altında ise gestasyonel diyabet yoktur. Bu değerin üzerinde ise tekrar bir yükleme testi yapılarak karar verilir. Doğumdan hemen sonra insülin direnci ortadan kalkar. Fakat nadiren annede diyabet devam edebilir.( Ayrıca Bakınız : Gebelik Döneminde Sağlıklı Beslenme )

Tedavisi; insülin ve uygun beslenmedir.

Diyabette Beslenme
Diyabette Beslenme

İnsülin Nedir?

İnsülin, pankreas organımızdan salgılanan bir hormondur. Vücudumuz insülin hormonu olmadan veya eksikliğinde alınan gıdaları gereken şekilde kullanamaz. Besinlerden alınarak kana geçen şeker insülin hormonu sayesinde hücrelere taşınır. Bu sayede kandaki şeker miktarı normal düzeye ulaşır.

Bir bireyin diyabeti olup olmadığı Açlık Kan Şekeri (AKŞ) ölçümü ve Oral Glikoz Tolerans Testi (OGTT) yapılarak anlaşılır. Sağlıklı bireylerde açlık kan şekeri (AKŞ) değeri 99 mg/dL ve altında olmalıdır. Eğer açlık kan şekeriniz 100-125 mg/dL arasında ise dikkat etmelisiniz.

Halk arasında ‘gizli şeker’ olarak bilinen prediyabet yani diyabet öncesi durum anlamına gelen durum iile karşı karşıya gelebilirsiniz. Bazı önlemler ile bu durumun diyabete doğru ilerlemesini geciktirebilir ya da durdurabilirsiniz. Açlık kan şekeriniz (AKŞ) 126 mg/dL ve üzerinde ise diyabet tanısı konulmaktadır. OGTT de ikinci saat kan glikozu ölçümü 140-199 mg/dL ise prediyabet, 200mg/dL ve üzerinde ise diyabet tanısı konulmaktadır. Diyabetli bireyler için sadece açlık kan glikozu takibi yeterli olmaz.

Bireyin tokluk halinde yani yemeğe başladıktan 2 saat sonra ölçülen tokluk kan şekeri (TKŞ)’nin 80-140 mg/dL olması normal olarak kabul edilir. Bu referans aralığının üzerinde olması diyabetin varlığını gösterir.

Belirtileri arasında; sık idrara çıkmak, fazla su tüketimi, ağız kuruluğu, bulanık görme, ayak ve ellerde yanma durumu, ciltte kuruma veya kaşıntı, sık acıkma veya iştahsızlık ve çabuk yorulma vardır. Diyabetli bireyler ara öğün yapmalı, aç kalmamalı ve tek bir öğünde fazla miktarda yemek yemekten kaçınmalıdır.

Peki Diyabetli bireyler daha kaliteli bir yaşam sürmek için neler yapmalı?

  1. Diyetisyen kontrolünde ideal ağırlığınıza ulaşmalısınız.
  2. Şeker ve şekerli gıdalardan uzak durmalısınız.
  3. Mevsim sebze ve meyvelerini tercih etmelisiniz.
  4. Su tüketiminizi artırmalısınız.
  5. Posalı(lifli) besinlere günlük yaşamınızda yer vermelisiniz.
  6. Çay ve kahve tüketiminizi sınırlamalısınız.
  7. Yemeklerinizdeki tuz miktarını azaltmalısınız.
  8. Yağ tüketimini azaltmalısınız.
  9. Uyku düzeniniz çok önemlidir. Günde 7-8 saat kadar uyumalısınız.
  10. Fiziksel aktivitenizi artırmalısınız. Gün aşırı tempolu yürüyüşler bile faydalı olacaktır.

Diyabet Risk Faktörleri Nelerdir?

  • Aile Öyküsü
  • Beden Kütle İndeksin, 25 kg/m2 Üzerinde Olması
  • Hipertansiyon
  • Düzensiz Kan Kolesterolü
  • Gebelik Diyabeti Öyküsü
  • Bozulmuş Glikoz Toleransı
  • 40 Yaş Üzerinde Olmak
  • Hareketsiz Yaşam
Diyabette Beslenme
Diyabette Beslenme

Hedeflerinize Ulaşmanızı Sağlayacak Öneriler:

  • Ara öğünlerde meyvenin yanında 1 bardak süt veya yoğurt gibi proteinli bir seçenek tüketirseniz bu eşleştirmeler ile kan şekeriniz kontrol altında tutulur ve kendinizi daha uzun süre tok hissedebilirsiniz. Ayrıca ara öğünlerde meyveleri, ceviz, badem, fındık gibi yağlı tohumlarla ile eşleştirerek de tüketebilirsiniz.
  • Şeker ve şeker içeren yiyecekler vücuda enerji verir fakat bu tür yiyeceklerin yenilmesi kan şekeri kontrolünü bozabilir. Sofra şekeri, reçel, bal, marmelat, pekmez, hazır meyve suları, pasta, kek, tatlı, şekerli bisküvi, çikolata, helva gibi yiyeceklerin içindeki karbonhidrat basit karbonhidrattır. Yani kan şekerini hızlı bir şekilde yükseltirler. Bu nedenle bu tür gıdalardan uzak durmalısınız.
  • Glisemik indeksi yüksek yiyecekler tüketilmemelidir: Patates, havuç, pirinç, beyaz ekmek gibi kan şekerini hızlı yükselten, glisemik indeksi yüksek besinlerden kaçınılmalıdır. Patates gibi nişastalı besinlerin pişirilip soğutulmasından sonra glisemik indeksi azalır. Bu nedenle miktarına dikkat ederek soğuk olarak tüketilebilir.
  • Beslenmenizde posa içeriği artırılmalıdır. Öğünlerinizde alınan posanın fazla olması kan şekerinin düzenlenmesi için faydalı olacaktır.
  • Yediklerinizin yanında salata tüketmelisiniz. Yiyeceklerinizde limon veya sirke kullanarak glisemik indeksi düşürebilirsiniz.

Öğünlerinizde posa içeriği yüksek olan çavdar, tam buğday veya kepek ekmeği tercih edebilirsiniz.

  • Taze meyve suları vitamin ihtiyacımız için iyi bir içecek olsa da şeker miktarının yüksek olması ve posasını alamamamız nedeni ile meyvenin kendisini tüketmek daha sağlıklıdır.
  • Diyabet hastaları tuz kullanımına dikkat etmelidir. Sofralarınızdan tuzu kaldırmalı ve yemeklerinize lezzet katmak için tuz yerine uygun baharatları tercih etmelisiniz.
  • Yağları azaltarak obezite riskini azaltmış olursunuz. Yağlı kırmızı et yerine balık, derisiz tavuk eti ve yağlı süt ürünlerini seçmeniz aldığınız doymuş yağları azaltacaktır. Zeytinyağını tercih etmeniz, damar sertliği riskini azaltır.
  • Egzersiz diyabet tedavisi için önemlidir. Fiziksel aktivite, vücut ağırlığınızı korumanıza yardımcıdır. İnsülin ve şeker düşürücü ilaç ihtiyacınızı azaltır, kan şekerinizi ve kan basıncınızı (tansiyonu) azaltır.
  • Günlük su tüketiminiz de önemlidir. Yeterli sıvı alamamak kan şekerinin yükselmesine, böbrek sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle bol bol su tüketmelisiniz.

TURDEP verilerine göre 20 yaş üzeri nüfusun;

  • %13.7 si diyabet
  • %28.7 si prediyabet  tanısı almıştır.

Erken teşhis ile diyabet kontrol altına alınabilir ve neden olacağı komplikasyonlar önlenebilir. Sağlıklı beslenme ve egzersiz programı ile yaşam kaliteleri artar.

  Stj. Dyt. Gözde Uçak

Diyabette Beslenme

Yorumunuzu Bırakın