Duygusal Yeme Nedir

 

Duygusal Yeme Nedir ? Gözünüz mü doymuyor yoksa mideniz mi? Duygusal yemenin obezite üzerinde etkileri nelerdir? Gerçekten aç mıyız?

Sağlıklı olabilmenin ilk şartlarından biri yeterli ve dengeli beslenmektir. Beslenme hayatımızın devamlılığı ve kaliteli bir yaşamın ilk adımıdır. Ancak unutulmamalıdır ki beslenmenin bir de psikolojik boyutu vardır. Olumlu veya olumsuz duygulara karşı gelişen aç olmadığımız halde kendini daha iyi hissetmek için aşırı yemek yeme halidir. Duygusal yemenin obez bireylerde, yeme bozukluğu olan kadınlarda ve normal kilolu olup diyet yapan kişilerde daha ağırlıklı görülmektedir. Duygusal yemeyi stres, mutsuzluk, öfke, can sıkıntısı gibi birçok faktör tetikleyebilir.

Duygusal açlık yeme davranışları üzerinde değişikliklere sebep olur. Yapılan araştırmalara göre duygularımızın iştah ve besin alımı üzerinde %30-48 oranında artmaya veya azalmaya neden olduğu belirtilmektedir. Her bireyin duygusal değişimlerinin beslenmeye etkisi farklıdır. Çeşitli duygu değişimlerinin beslenmeye etkisi birçok kez araştırmalarla incelenmiş ve sonucunda bireyler arasında farklılıklar olsa da genellikle öfke, stres ve anksiyete gibi olumsuz duyguların fizyolojik olarak besin tüketimini azalttığı ve iştah kaybına sebep olduğu, mutluluk gibi olumlu duyguların ise sağlıklı beslenmeyi ve besin tüketimini arttırdığı sonucuna varılmıştır.

Duygusal Yeme

Duygusal Yeme

Yemek yemek isterken öncelikle bunun fiziksel açlık mı yoksa duygusal açlık mı olduğu belirlenmelidir. Ancak duygusal yiyiciler fiziksel açlığı ve duygusal açlığı ayırt edemezler. Genellikle olumsuz duygular fizyolojik olarak iştahsızlığa sebep olurken duygusal yiyiciler olumsuz duygulara aşırı yemek yiyerek cevap verirler. Duygusal yeme genellikle gece saatlerinde ortaya çıkar ve tercih edilen besinler kurabiye, dondurma gibi yüksek yağ ve kalori içeren besinlerdir.

Risk grupları; çocuklar, ergenler ve obez bireylerdir.

DUYGUSAL YEME VE OBEZİTE:

Obez bireyler duygusal değişimlerini azaltmak için kaçış yolu olarak aşırı yemek yeme eğilimindedirler. Yapılan bir çalışmada obez ve normal ağırlıktaki bireylerin olumsuz duygulara karşı verdikleri yemek yeme tepkileri karşılaştırıldığında obez bireylerin yeme eğilimlerinin fazla çıktığı görülmüştür.  Unutulmamalıdır ki stres sonucunda yenilen yemek vücut ağırlığı artışına neden olmaktadır. Obez bireylerde depresyon hali sık görülmektedir ve obez bireyler bu olumsuz duygulardan kaçabilmek için besin alımına yönelirler.  Besin alımından sonra ise pişmanlık duyarlar ve bu durum aslında obez bireyleri bir kısır döngü içerisine çekmektedir.

 

DUYGUSAL YEMEYİ TETİKLEYEN FAKTÖRLER:

Stres: Stres sağlımızı ve direkt olarak besin seçimimizi etkiler.36 araştırmalar stres anında tatlı ve çikolataların daha çok tercih edildiği ancak meyve, sebze, balık ve et tüketim miktarları değişmemiş veya daha az tüketildiğini göstermektedir. Bireylerin %30’u stresliyken yiyecek alımını arttırır ve böylece stres kilo alımına neden olur. Stresli bireylerin %48’i stresliyken yiyecek tüketimini azaltır. Ayrıca stres, yemek seçimini de doğrudan etkiler. Yapılan araştırmalara göre stresliyken daha kalorili ve yağlı besinlerin tüketimi artarken sebze ve meyve tüketimi de azalır.

EBEVEYN MODELLEMESİ:

Yapılan çalışmalara göre duygusal yeme bozukluğu olan ebeveynlerin çocuklarında da duygusal yeme görüldüğü tespit edilmiştir. Unutmayalım ki çocuklar ailesinin yeme tutumlarından, yeme davranışlarından etkilenmektedir. Bu yüzden duygusal yemenin tedavisinde aile faktörü önem arz etmektedir.

DUYGUSAL YEME VE FİZİKSEL AÇLIK FARKLARI NELERDİR?

  • Fiziksel açlık yaşamı sürdürmek için açlık hissi ile ortaya çıkan bir durumken, duygusal yeme ise duygu değişimlerine karşı oluşan, kendini tatmin etmek için aşırı yemek yeme halidir.
  • Fiziksel açlık biyolojik bir dürtüdür ancak duygusal yemenin temeli psikolojik sorunlara dayanmaktadır.
  • Fiziksel açlıkta yeteri kadar yemek bireyi tatmin ederken, duygusal açlıkta tatmin hissi oluşmaz.
  • Fiziksel açlığın belirtileri fizyolojik belirtilerken(mide sesleri, halsizlik vb.), duygusal açlık belirtileri üzüntü, stres, anksiyete veya mutluluk gibi duygu değişimleridir.

SONUÇ:

Duygusal yeme, duygu değişimlerine karşı kaçış yöntemidir ve bir yeme bozukluğudur. Bu davranış ve kontrolsüz yemek yeme bireylerde kilo artışına neden olur. Bu durum özellikle obez bireyler için risk faktörüdür. Duygusal yemenin temelinde psikolojik sorunlar yatmaktadır. Bu yüzden profesyonelce tedavi edilmeli ve beslenmesi doğru bir şekilde düzenlenmelidir.

 

Stj. DİYETİSYEN MEHTAP AKBAY

İSTİNYE ÜNİVERSİTESİ

SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ-BESLENME VE DİYETETİK

 

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir