Ketojenik Diyet Nedir ?

Ketojenik Diyet Nedir ?

Ketojenik diyet nedir ? yüksek yağ, düşük karbonhidrat ve yeterli proteinden oluşan bir beslenme düzenidir.Bu diyette karbonhidrat yüksek oranda kısıtlanır ve bu kesinti yağ ile değiştirilir. Ketojenik Diyet Yaparken Nelere Dikkat Etmek Gerekiyor ?

Karbonhidrat alımındaki bu kısıtlama, kanda keton cisimciklerinin artmasına ve vücudun ketoz adı verilen bir metabolik duruma girmesine sebep olur. Ketoz durumu, vücutta açlık durumuyla benzer etkiler gösterir. Diyetin amacı yağ asitlerinin karaciğer tarafından eksik oksidasyonu ve keton cisimciklerinin kan veya idrarda toplanmasını sağlamaktır.

Ketojenik Diyet

Ketojenik diyet tedavi edici bir yaklaşımdır. 20. yüzyılın başlarında antikonvülzan (nöbet önleyici) ilaç tedavisine dirençli olan epilepsi hastalarının tam açlık durumunda nöbetlerinin azaldığı dikkat çekmiştir. Ancak tam açlık durumu sağlık açısından sürdürülebilir olmadığından, açlık metabolizmasına benzer etki gösteren ketojenik diyet popüler hale gelmiştir. Günümüzde de ketojenik diyetin ilaç dirençli epilepsili çocuklarda nöbetleri azalttığı birçok araştırmayla gözler önüne serilmiştir. Yetişkin epilepsili bireylerde ketojenik diyet önerilmemektedir.

Yapılan klinik çalışmalarda ketojenik diyetin en fazla 1 yıl kullanıldığı görülmüştür. Kilo verme diyeti olarak kullanılacaksa bir beslenme uzmanıyla birlikte en fazla 3-4 ay süreyle uygulanmalıdır. Daha uzun süre kullanılması asla önerilmemektedir. Diyet sonrasında ise karbonhidrat kaynaklarını diyetimize yavaş yavaş eklemeliyiz. Bütün karbonhidrat kaynaklarını bir anda almaya başlarsak hızlı kilo alımı gerçekleşebilir.

Orta zincirli trigliserit diyeti, değiştirilmiş Atkins diyeti ve düşük glisemik indeks tedavisi ketojenik diyete benzer diyetler arasındadır.

Ketojenik Diyet Çeşitleri

Ketojenik Diyet Çeşitleri

1)Standart Ketojenik Diyet: Çok düşük karbonhidrat (%5), orta protein (%20), yüksek yağ (%75) içeren bir diyettir.

2)Yüksek Proteinli Ketojenik Diyet: Standart ketojenik diyete benzer ancak daha yüksek protein içerir. %5 karbonhidrat, %35 protein, %60 yağ içeren ketojenik diyettir.

3)Döngüsel Ketojenik Diyet: 5 gün ketojenik diyet, bunu izleyen 2 gün yüksek karbonhidratlı diyet periyotlarıyla ilerler.

4)Hedeflenen Ketojenik Diyet: Yapılan egzersizlerle diyete karbonhidrat eklenir.

Döngüsel ve hedeflenen ketojenik diyet daha çok vücut geliştiren ve sporcu bireyler tarafından tercih edilir. Diğer bireylere standart ketojenik diyet önerilir.

Ketojenik diyet listesi her birey için ayrı hazırlanmalıdır. Çünkü her bireyin ketozise ulaşmak için kısıtlaması gereken karbonhidrat miktarı farklıdır. Ketojenik diyet uygulanmadan önce kesinlikle bir beslenme uzmanına danışılmalıdır. Sosyal medya ve internet üzerinden yayınlanan örnek menülerin bilinçsizce uygulanması ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getirir.

Ketojenik Diyette Neler Yenir

  • Zeytinyağı, ayçiçek yağı, mısır yağı, tereyağı gibi sağlıklı yağlar.
  • Orta zincirli yağ asidi bakımından zengin olan hindistan cevizi yağı
  • Fındık, ceviz, badem gibi yağlı tohumlar ve keten, chia tohumu
  • Ayçekirdeği, kabak çekirdeği ve zeytin
  • Kırmızı et, taze tavuk ve hindi eti
  • Alabalık, ton balığı, uskumru gibi yağlı balıklar
  • Karides, yengeç gibi kabuklular
  • Yumurta, tam yağlı peynir
  • Yeşil yapraklılar, domates, soğan, biber gibi nişastasız sebzeler
  • Avokado
  • Baharatlar

Ketojenik Diyette Neler Yenmez

Ketojenik Diyet Yaparken Nelere Dikkat Etmek Gerekiyor ?

  • Pirinç, makarna, ekmek, patates, tahıllar
  • Fasulye, nohut, mercimek gibi bakliyatlar
  • Un, irmik, nişasta ve bunları içeren yiyecekler
  • Meyveler ve meyve suları (Çilek gibi küçük taneler hariç)
  • Tatlandırıcılı yiyecek ve içecekler
  • Az yağlı ve light diyet ürünler
  • Kahvaltılık gevrekler
  • Bal, reçel, pekmez, lokum
  • Çikolata, kakao
  • Alkol
  • Çeşni soslar
  • İçeriği bilinmeyen yiyecekler

Ketojenik Diyetin Faydaları

  • İlaca dirençli epilepsili çocuklarda nöbet sayısını büyük oranda azaltır.
  • Açlık olmadan kilo vermeyi sağlayabilir.
  • Artmış ketonlar kan şekeri seviyesini düşürür. Böylece insülin duyarlılığını artırarak diyabet komplikasyonlarını azaltır.
  • Hastalık için riski faktörlerini düşürmede etkili bir yöntemdir.
  • HDL seviyesi, kan basıncı gibi risk faktörlerini iyileştirir.
  • İnsülin seviyesiyle ilişkili olan Polistik Over Sendromununun semptomlarını azaltabilir.
  • Çeşitli kanser türlerinin tedavisinde kullanılmaktadır.
  • Alzheimer hastalığının semptomlarını azaltarak, ilerlemesini engellediği kaydedilmiştir.
  • Parkinson hastalığını iyileştirebilir.
  • Sarsıntıları azaltarak beyin hasarı sonrası iyileşmeyi hızlandırır.
  • İşlenmiş ve şekerli besinlerin tüketiminin azalması aknelerin iyileşmesini hızlandırır.

Ketojenik Diyetin Dezavantajları ve Zararları

  • Ketozise bağlı komplikasyonlar gelişir.
  • Su ve elektrolit dengesinin bozulmasına ve dehidratasyona sebep olur.
  • Kusma, gastrointestinal sorunlar, aşırı yorgunluk ve uyuşukluk gibi belirtilerin gözlendiği “Keto gribi” adı verilen durum oluşabilir.
  • Yüksek karbonhidrat içeren birçok meyve ve sebzenin diyetten çıkarılmasıyla vitamin ve mineral yetersizlikleri oluşur.
  • Beynin temel ihtiyacı olan glikoz kısıtlandığı için zihin bulanıklığı ve sinirlilik durumları oluşabilir.
  • Kalsiyum atımı hızlanır. Bu durum kemik yoğunluğunu azaltarak osteoporozise sebep olur.
  • Lif içeriği yüksek besinler kısıtlandığı için ishal(diare) ve kabızlık(konstipasyon) gibi gastrointestinal problemlere sebep olabilmektedir.
  • İdrar pH’ının azalmasıyla böbrek taşları oluşabilir.
  • Yiyecek çeşitliliğinin kısıtlı olmasından dolayı diyete uyum sağlanması ve diyetin sürdürülebilirliği zordur.
  • Katı bir diyet olması sebebiyle sosyal hayatta kısıtlayıcı olabilmektedir.
  • Yüksek yağ içeriğinden dolayı kan lipidlerinde artış görülür.
  • Diyetteki yüksek doymuş yağ asitleri ve kolesterol, kalp damar hastalıkları riskini artırır.
  • Ketozise bağlı olarak nefes ve idrarda aseton kokusu oluşur.
  • Hücre yıkımı ve böbrekten ürik asit atımının azalmasından dolayı hiperürisemi ve guta benzer belirtiler oluşur.
  • Ketojenik diyetten, eski beslenme alışkanlıklarına kontrolsüz dönülmesi durumunda hızla kilo alımına sebep olur.
  • Diyette kullanılacak besinlerin titizlikle tartılması ve sürekli kontrolü gereklidir.

 

STAJYER DİYETİSYEN ESRA DOĞAN

 

2 Comments

  1. AvatarMuhammet Ali Sever Reply

    Oldukça faydalı ve başarılı bir yazı olmuş. Esra Doğanı tebrik ederim.
    Bu sitede böyle kapsamlı yazıları daha sık görmek isteriz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir