PCOS Nedir ?

PCOS Nedir

Pcos Nedir ? Son zamanlarda görülme sıklığının artmasıyla birlikte bilgilendirilmeye de ihtiyaç duyulan bir konu aslında pcos. Ancak literatüre yeni giren bir terim değil. İlk olarak 1721 yılında İtalyan bir doktor tarafından tanımlandı ve belirtileri sıralandı. PCOS yapılabilecek en genel tabiriyle kadın hormon düzeylerini etkileyen , olması gerekenden daha fazla erkeklik hormonu salgılanmasına neden olan bir hastalıktır.

Genellikle 20 yaşların başında tanı konulan bu hastalık genellikle adet yani menstrual döngünün düzensizliği şikayeti ile jinekoloğa başvuran kadınlarda ortaya çıkan bir hastalıktır. Ancak daha erken tanı konulan kadınların da var olduğu gibi ömür boyu bu hastalıktan habersiz yaşayan kadınlarda bulunmaktadır.

POLİKİSTİK OVER SENDROMU ( PCOS) NEDİR ?

PCOS un üç ana özelliği bulunur :

  • Yumurtalıklarda kist veya kistler
  • Düzensiz menstruasyon
  • Yüksek erkeklik hormonları

 

POLİKİSTİK OVER SENDROMU BELİRTİLERİ NELERDİR ?

  • Kendini belli ettiği en önemli durum adet düzensizliği
  • Uzun süren kanama dönemleri
  • Erkek tipi kıllanma problemleri
  • Hızlı kilo alma
  • Akne problemleri
  • Hamile kalmakta zorlanma
  • Saç dökülmesi

PCOS Nedir

Bu rahatsızlığın ailesel ve çevresel faktörlerin heterojen bir karışımı sonucu ortaya çıkan bir hastalık olduğu düşünülmektedir. Yani her ne kadar beslenme ve egzersize dikkat edilse de diğer bir çok hastalıkta olduğu gibi genetiğin oldukça etkili olduğu bir sağlık problemidir.

PCOS TEDAVİ EDİLEBİLİR Mİ?

Şu an da maalesef kesin sonuç alınabilecek bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Yapılan tıbbi uygulamalarda  ( bu cerrahi ya da ilaç tedavisi olabilir. ) asıl amaç sendromun belirtilerini ve kişide bırakılabilecek hasarı en aza indirgemektir. Tedavi dikkat edilmesi gereken en önemli husus kişinin kilo durumudur. Amaç kilo verdirmek veya sahip olunan kilonun korunmasını sağlamaktır. Başlangıç kilosundan % 10 daha az kilo ile devam eden bireylerde hastalık semptomlarının azaldığı belirtilmiştir.

PCOS NELERE SEBEP OLABİLİR?

-İNSÜLİN DİRENCİ ( METABOLİK SENDROM)

İnsülin direnci kişinin insülin salgılamasına rağmen duyarlılığı olması yani etki etmemesi durumudur. PCOS lu kadınlarda insülin direnci sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Normal bireylerde insülin direnci karşılaşma sıklığı %12 lerde iken pcos lu bireylerde bu değer %57.1 lere kadar çıkabilmektedir.

Bölgesel yağlanma bu durumun en önemli belirtilerindendir. Özellikle karın- bel bölgesin yağlanması bölgesel yağlanmada riski yüksektir. Kadınlarda 88 erkeklerde 102 cm i geçmesi hastalık riskini arttırır. Bel/kalça oranının da 0.85 in üstüne çıkması yine risk arz eden bir durumdur. Bu oranın 0.92 nin üzerine çıkması durumu ise koroner kalp hastalıkları riskini 3 kata kadar artırmaktadır.

-HİPERTANSİYON

PCOS lu bireylerde genel olarak tansiyon normal değerler de seyretmektedir. Ancak yapılan bir çalışmada tüm gün tansiyonları gözlemlenen bireylerde sonuçlar göz önünde bulundurulduğunda tansiyon değerlerinde düzensizlikler göze çarpmaktadır. Aniden yükselip aniden düşen tansiyon değerleri bulunmaktadır. Bu durum ilerleyen yıllarda kişilerde kalıcı hipertansiyona neden olabilmektedir.

-OBEZİTE

PCOS ve obezite son zamanlarda adları birlikte sıkça anılan hastalıklardan olmuşlardır. PCOS tanısı konmuş olan bireylerin yaklaşık olarak %40-60 nın obez olduğu bildirilmiştir. Aynı zamanda pcoslu obez kadınlada ateroskleroz riskide oldukça yüksektir.

PCOSlu bireyler olmayan bireylere göre 4-8 kat daha fazla obezite olma riski taşırlar.

-KARDİYOVASKÜLER PROBLEMLER

Yapılan herhangi bir çalışmada aralarında anlamlı bir korelasyon bulunmamaktadır. Ancak pcos obezite ilişkisi göz önünde bulundurulduğunda kontrol altında tutulması, düzenli olarak gerekli tetkiklerin yapılması gereken bir durumdur

-DİYABET

-DEPRESYON

PCOS lu kadınlar zor kilo verme sürecinden geçen bireylerdendir. Uzun süre devam eden başarısız diyet uygulamalarının sonucunda yeme bozukluklarına sahip olma ihtimalleri diğer bireylere oranla yaklaşık 3 kat daha fazladır. Aynı zamanda depresyon kişide iştah açan bir durum haline geliyorsa PCOS semptomlarının artmasına daha ağır seyretmesine neden olabilmektedir.

-UYKU APNESİ

Aşırı kilolu pcos bireylerde uyku apnesi daha ağır bir tablo seyreder.

-KISIRLIK

PCOS hamile kalma ihtimalini zorlaştırır. Aynı zamanda maalesef düşük yapma ihtimalini artıran faktörlerdendir.

-ENDOMETRİAL KANSER

Her ay yumurta üretmeyen yani adet kanaması göremeyen kadınlarda olası bir duruma karşı hazırlanan , kalınlaşan endometriyum tabakasının kalın kalması (kanamayla bu kalınlaşma atılır.) kanser riskini artırabilir.

 

BESLENMEDE PCOSLU BİREYLER NELERE DİKKAT ETMELİDİR ?

  • -CHO fakir beslenmelidirler.
  • -Liften zengin besinler tüketmelidir. Bu besinler özellikle; brokoli ,karnabahar, kırmızı yapraklı marul, fasulye, mercimek, badem,çilek, kabak…
  • -Kan şekerini dengelediği için zengin protein kaynaklı gıdalara da yer verilmelidir.
  • -avokado, zeytinyağı gibi sağlıklı yağlardan tüketilmelidir.
  • -Probiyotik kullanımı ya da zengini gıdalar tüketmek semptomları azaltır.
  • -Dikkatli yemek yenmelidir. Yani ne yendiği bilinmelidir. Televizyon karşısında farkında olmadan yemek yemek riskleri arttırır.
  • -İşlenmiş gıdaları ve eklenti şekeri beslenme rutininizden uzaklaştırmalısınız.
  • -Kilo verebilmek adına kalori kısıtlaması yapmak metabolizmanızı yavaşlatarak kilo almanıza neden olabilir.
  • -Enflamasyonu azaltmak için zerdeçal, domates, somon, sardalya gibi besinler tüketilmelidir.
  • -Düzenli egzersiz yapılmalıdır.
  • -İyi uyku hormon seviyesini dengelemede önemli olduğu için PCOS lu bireylerde de önemlidir.

 

ÖĞR.DYT.TUĞÇE NUR DOĞANAY

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir