Probiyotiklerin Faydaları

Probiyotiklerin Faydaları

Probiyotiklerin Faydaları , Probiyotik günlük hayatta da sıkça adını duyduğumuz bir terimdir. Bu kelimenin kökeni “biotiks” yani “canlı” kelimesi ve “pro” yani “için” kelimelerinin bir araya gelmesine dayanır. Böylece “yaşam için uygun” anlamını taşıyan probiyotik kelimesi ortaya çıkmıştır.

Probiyotikler, bağırsakta doğal olarak bulunan ve ayrıca bazı yiyecek ve takviyelerdeki bireye yarar sağlayabilen canlı ve faydalı bakterilerdir. Yetişkin bir insanın bağırsağında bulunan doğal bakteri sayısı 100 trilyon civarındadır. Bifidus regularis, Lactobacillus bulgaricus, Lactobacillus acidophilus ve laktik asit bakterileri doğal olarak bağırsakta bulunan yararlı bakterilerin en yaygın çeşitleridir.

Bu bakteriler vücut içindeki zararlı bakterilerin çoğalmasını engeller. Bu yararlı bakteriler hayatımızı oldukça etkiler. Örneğin aldığınız kilonun sebebi bakteriler olabilir. Bazı zararlı bakterilerin yiyeceklerdeki şekeri hızla yağa çevirebildikleri araştırmalar sonucunda ortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın devamında kilo yapan bu bakteri vücuttan çıkarıldığında vücut ağırlığında %15’lik bir düşüş yaşandığı da tespit edilmiştir.

Bu durumdan kurtulmanın en iyi yolu doğru beslenme ve vücuttaki yararlı bakterilerin sayısını artırmaktır. Bu bakteriler bağırsaklara yerleşirler ve sindirimin faaliyetlerine yardımcı olurlar. Hatta, bu bakteriler olmadan yediğiniz besinlerin sindirimi mümkün bile değildir.

Probiyotikler Vücudumuzda Nerelerde Etki Gösterir?

Probiyotikler bağırsakta nadiren de olsa kolonileşebilir, fakat genel olarak probiyotiklerin kullanım amacı yerleşik mikroplarla etkileşime girmesi, bağırsaktan geçerken, iyi hücreler, bağışıklık hücreleri ve gıda maddeleri ile etkileşime girerek vücuda fayda sağlamalarıdır. Yapılan araştırmalara göre probiyotiklerin sindirim sağlığını ve bağışıklık fonksiyonunu destekleyebildiğini gösterilmiştir, bunlardan bazıları;

  • Antibiyotikle ilişkili diyarenin (ishal) azaltılması;
  • Enfeksiyonlara karşı koruma sağlanması;
  • Laktozun sindiriminin iyileştirilmesidir.

Diğer faydalar arasında bebeklerde egzama ve kolik (gaz problemi yaşayan bebekler) riskinin azaltılmasının yanı sıra nekrotizan enterokolit (bağırsaklara kısmi veya tam olarak kan akışında azalma veya hiç kan akışı gitmemesi hastalığı) bulunmaktadır. Kilo ve glisemik kontrol, depresyon ve anksiyete yönetimi ile ilgili bazı yararlı kanıtlarda araştırmada elde edilen sonuçlar arasındadır.

Probiyotikler Zararlı Mıdır ?

Probiyotik yiyecekler ve takviyelerin, sağlıklı bireylerde önerilen dozlarda kullanıldığında güvenli olduğu bulunmuştur. Hasta bireyler ise mutlaka uzmana danışıp tüketmeleri gereken besin veya takviyeleri uzmanlarla belirlemelidir.

Probiyotik İçeren Besinler

Piyasada birçok probiyotik takviyesi ilaç mevcuttur. Probiyotik tercihlerini takviye yerine doğal besinlerden almak isteyenler aşağıda açıklayacağımız besinleri tercih edebilirler.

  1. Yoğurt

Probiyotik gıda denilidiğinde akla gelen ilk besin yoğurttur. Yoğurtta bulunan faydalı bakteriler ise “Lactobacillus” ve “Acidophilus” bakterileridir. Bu bakterilerin esas faydası ise, sindirim sistemini zararlı bakterilere karşı korumak ve onlarla mücadele etmektir. Vücuttaki T helper hücrelerinin aktifleşmesini sağlayarak, bağışıklığın artırılmasına yardımcı olur. Yoğurt ve su birleşiminden oluşan ayran da bir probiyotik kaynağıdır.

  1. Peynir

Farklı çeşitleriyle kahvaltılarımızın vazgeçilmezinden biri olan peynir, faydalı bakteri oranı en yüksek besinlerden biridir. Thermophillus, bifudus, bulgaricus ve acidophilus isimli probiyotikleri içeren peynir, bağışıklık sistemi sağlığının güçlenmesine yardımcı olur.

  1. Kefir

Kefir güçlü bir probiyotiktir. İçeriğinde yüksek düzeyde laktobasiller ve bifidus bakterileri bulunur. Kefir ayrıca antioksidanlar yönünden de çok zengindir. İçinde 10 ila 20 arasında yararlı bakteri vardır. Yoğurt gibi kefir de evde yapılıp, tüketilebilir.

  1. Bitter Çikolata

Sütsüz ve şekersiz kaliteli kakao tohumlarından elde edilmiş bitter çikolatanın bazı süt ürünlerinden çok daha fazla probiyotik içerdiği yapılan araştırmalar sonucunda öğrenilmiştir. Aynı zamanda içeriğinde bulunan flavonoidlerle antioksidan etkisi de gösterir.

Probiyotik içeren ya da probiyotiklerin çoğalmasına yardımcı olan bazı besinler ise şu şekildedir;

  • Boza,
  • Nar ekşisi,
  • Şalgam,
  • Süzme peynir,
  • Pastörize edilmemiş zeytin

Bu ve benzeri besinler, fermente sonucu elde edildikleri için probiyotik içeriği yüksek gıdalardır.

Fermente Besinler İyi Bir Probiyotik Kaynağı Mıdır?

Fermente gıdalar canlı kültürlerle yapılsa da suşları çalışılmadığı ve sağlık yararı sağladığı gösterilmediği sürece “probiyotik” olarak bile kabul edilemezler.

Probiyotiklerin Faydaları – İyi Bir probiyotik Ürünü Nasıl Seçilir?


Tüm probiyotikler aynı değildir ayrıca her birey için gösterdikleri etki değişebilir. Çoğu probiyotik, Lactobacillus veya Bifidobacterium veya maya cinsindendir.

  • Ürünün içinde bulunan organizmaların tipleri,
  • Bulunan organizmaların sayısı,
  • Probiyotiklerin ürün haline gelme süreci,
  • Saklama koşulları ve son kullanma tarihi.

Bağırsaklarımızdaki florada her bakteri farklı bir görevi üstlenir. Bu nedenle doğru ve istediğimiz etkiyi verebilecek bakteri tipi seçimi oldukça önemli. Burada üzerinde durulması gereken en öenmli noktalardan biri ise floranın ve bakterilerin farklı olması, bizim seçtiğimiz probiyotiğin bizde istenilen etkiyi gösterememesine neden olabilir. Probiyotikler uzun vadede daha sağlıklı bir bedene sahip olmanıza yardım edecek doğru bağırsak florasını oluşturmaya yardım ederler.  Genelde tercih edilen bazı prebiyotikler aşağıda verilmiştir.

  • Lactobacillus acidophilus
  • Lactobacillus casei
  • Bifidobacterium bifidum
  • Bifidobacterium longum

Probiyotiklerin Faydaları

Bir probiyotiğin etki edememe sınırı ise minimum 3-5 milyar CFU (Colony Forming Unit)’dur. Bu değerin altında probiyotik içeren ürünleri tercih etmemek, probiyotikten fayda sağlayabilmek için önemlidir.                      Probiyotiklerin üretim şekilleri firmalara göre değişmekle birlikte firmalar genelde toz ve sıvı probiyotik üretimine yoğunlaşmıştır.

Ancak bu maddelerin mide asiditesine dayanıklılıkları daha az olmaktadır bu nedenle enterik kapsüller hem mide asidinden bakterileri korur hem de kapsülün bağırsakta açılmasını sağlayarak bakterilerin yerine ulaşmasında önemli bir rol oynar.

Paketleme konusu da probiyotikler için oldukça önemli. Birçok probiyotik ürünü sıcaklığa ve ışığa karşı dayanıksızdır. Bu sebeple ışık görmeyecek şekilde paketleme yapılmış olması oldukça önemlidir. Bu nedenle özel cam şişelerde sunulan probiyotikler tercih edilebilir.

Daha büyük dozlu veya daha fazla suşlu bir ürün her zaman daha iyi değildir. Günde 100 milyon trilyon CFU dan fazla tüketmek gaz, şişkinlik, kabızlık veya diyare gibi semptomlara neden olabilir.
Fermente gıdaların faydaları bakteri suşlarının ötesine geçebilir. Örneğin bazı vitamin ve minerallerin vücutta kullanımı ve emilimi gibi durumlar sebze fermantasyon işlemi ile artar.

Probiyotik Seçimi Neden Önemli?

 

Bağırsaklarınızda bulunan bakteriler normal durumlarda denge içinde bulunur. Bu denge içindebir sürü farklı tipte bakteriler birbirinden farklı etkilere neden olur. Aynı zamanda etkinlikleri sayıları ile doğru orantılıdır. Bu sebeple de çok farklı kombinasyonlara sahiptirler.

Burada önemli olan nokta doğru probiyotik seçimidir. Çünkü bireylerde farklı etki ve görevlere sahip bu bakterilerden istediğiniz etkiyi almak için bu bakterileri doğru şekilde yönetmelisiniz. Doğru şekilde yönetmenin yolu ise doğru bileşime ve içeriğe sahip probiyotiği seçmekten geçiyor.

Probiyotik ürünün ya da besinin doğru bileşime sahip olması ise ne yazık ki tamamen güvenli ve faydalı olduğu anlamına gelmiyor.

Burada bir diğer önemli nokta ise probiyotik supplementinin üretimi ve saklanması sırasında hangi yöntemlerin kullanıldığı ve hangi malzemelerden üretildiğidir. Burada özellikle aşağıdaki hususlara dikkat edilmeli;

  • Bakterilerin kapsül içine nasıl yerleştirildiği,
  • Bakterinin hangi kaynak tarafından üretilip/çoğaltıldığı,
  • Kapsülün tipi (enterik kaplı, toz vb.),
  • Ürünün üretim tarihi
  • Ambalaj ve saklama koşulları

Yukarıda yer alan bu maddeler probiyotiklerin vücudumuzda göstereceği etkiyi etkileyen faktörlerdir.

SONUÇ

Probiyotikler ikinci beyin olarak adlandırılan bağırsaklarımızda bulunur. Sağlığımızın iyileştirilmesinde, vitamin ve minerallerin doğru emilmesinde, duygu değişikliklerinde bile etkisi olan yararlı bakterilerdir. Tüketim miktarına, şekline ve içeriğindeki yararlı bakterilerin çeşidine dikkat edilerek tüketilmelidir.

Öğr.Dyt. Rumeysa AYVALI

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir