Sebze ve Meyve Tüketimi

SEBZE VE MEYVE TÜKETİMİ NEDEN ÖNEMLİDİR ?

Sebze ve Meyve Tüketimi nin Önemi Nedir ? Bitkilerin olgunlaşmış çekirdekleri ve çekirdeğe yakın kısımlarına meyve, çiçek, yaprak ve gövdelerine sebze denmektedir. Buna göre salatalık, patlıcan, kabak, biber ve domatesin meyve olması gerekir ama pratikte bunlar sebze olarak bilinir. Halk genelikle tatlı yerine yediğimiz daha şekerli kabul edilenlere meyve, yemeklerde kullanılan, salata yapımında kullanılanlara sebze denmektedir.

Sebzeler renklerine ya da bitkilerden elde edilen kısımlarına göre sınıflandırılabilir.

  • Yumrular: Yerelması, patates
  • Kökler: Şalgam grubu, pancar, havuç, kereviz.
  • Sürgünler:Kuşkonmaz
  • Soğanlar: Pırasa, soğan, sarımsak.
  • Yapraklar: Lahana, ıspanak, marul, semizotu, pazı,v.b.
  • Çiçekler: Enginar, karnabahar,brokoli.
  • Meyveler: Domates, patlıcan, biber, hıyar, kabak, bamya.

Peki bu bitkilerden elde edilen kısımlarına göre sınıflandırdığımız sebzeler bizim için neden önemlidir. Beslenmemizde sebze ve meyvelerlere ne kadar yer ayırmalıyız ?

Besin içeriği ve kalori değerleri nasıldır ve nasıl tüketilmelidir ?

Sebze ve meyveleri eğer çiğ tüketebiliyorsak çiğ tüketmeyi tercih edebiliriz. Birçoğu yenilebilen kabuğa sahiptir. Yenilebilen kabuğu soymamalıyız ya da eğer soyuyorsak mümkün olduğunca ince soymalıyız.

Birçok vitamin ve mineral sebze ve meyvelerin özellikle dış yapraklarında, kabuğunda veya kabuğun hemen altındaki kısımlarında bulunurlar, iç kısımlarda yoğunlukları daha azdır. Bizler zaten meyve ve sebzeyi tüketmek için akan su altında bol bol yıkamaktayız. Bu aşamada bile suda eriyen vitaminlerini kaybetme durumu var iken belki de korumayı başardığımız kalan vitaminleri de kabuğunu soyduğumuzda kaybedebiliriz.

Sebze ve Meyve Tüketimi

Sebze ve Meyve Tüketimi

Taze sebzeler önce ayıklamalı, çürük kısımlarından kurtulmalıyız.

Eğer bir sebze yemeği yapıyorsak önce ayıklama, yıkama işlemlerinden geçirmeli sonra doğramalı ve yeteri kadar su ile pişirilmeliyiz. Sebzelerin pişirilmeden hemen önce ve büyük parçalar halinde kesilmesi gerekir. Yüzeyle az temas vitamin kaybını azaltır.

Yeşil yapraklı sebzelerin su oranı çok yüksektir. Bu nedenle hiç su koymadan veya susuz pişirilebiliriz. Sebze yemeğine ne kadar su konursa vitamin kaybı o kadar fazla olur. Sebzelerin mümkün olduğu kadar kısa sürede ve diriliği korunacak şekilde pişirmemiz gerekir.

B vitaminleri ve C vitamini gibi bazı vitaminler ısı ile de kolayca kayba uğrar. Sebzelerin haşlama suyunu kesinlikle dökülmemeliyiz. Dökülürse suda eriyen vitaminlerin büyük bir kısmı (C, B2 vitaminleri, folik asit gibi) suya geçtiği için, besin değeri kaybı çok fazla olacaktır. Sebzelerin pişirme suyu soslara, çorabalara eklenebilir. Sebzeler pişirilirken asla soda eklenmemelidir. Pişirme sırasında eklenen soda sebzelere daha yeşil bir renk kazandırmakla birlikte bazı vitaminlerde kayıplara neden olur.

Son yıllarda aşırı popüler olan meyve ve sebzelerin sularını içmek yerine, tüm olarak tüketilmesi, ayrıca kabuklu yenilebilen meyvelerin kabukları ile yenilmesi posa tüketimini artırır. Posa tüketimi sindirim sistemi sağlığımız için önemlidir.

Ayrıca sıvı kalori alımı kilo alımında hızlı bir etki yaratacağı gibi kan şekerini de hıza yükseltebilir. Gerekli tokluk hissini sağlamama ihtimali olmasının yanında tüketirken de normal sebze meyve tüketirken harcadığımızdan daha az enerji harcarız.

Genellikle sebze ve meyveler günlük enerji ve protein gereksinmesine çok az katkıda bulunurlar ama mineral ve vitamin içeriği ile hücreyi oksidasyon stresinden koruyan antioksidan bakımından zengindir. Bahsettiğimiz posa içeriğinden dolayı bağırsak işlevlerine katkı da bulunurlar. Bu nedenle günlük beslenmemizde en az 5 porsiyon meyve ve sebze bulunmalıdır.

Meyvelerin besin değerinin iştah üzerine de etkileri vardır. Bu olumlu etkiler meyvelerin lezzeti bu lezzeti veren asit ve şekerden ileri geldiği bilinmektedir.

Meyveler olgunlaştıkça asit miktarı azalmakta ama şeker miktarı artmaktadır. Şekerin verdiği tadın asitle birleşmesiyle hoşa giden bir lezzet oluşur ve bu lezzet ağız sulandırır.

Her ne kadar tek başlarına yeterli proteini veya enerjiyi bize veremeselerde meyve ve sebzeler yeterli ve dengeli beslenme de kilit parçalardır. İnsan sağlığına mineral ve vitamin kaynağı olur. Posa kaynağı olur ve sindirim sistemi sağlığında önemlidir. Bu nedenle meyve ve sebzelere beslenmemizde mutlaka yer vermeliyiz ancak unutmamalıyız ki herhangi bir besinin yararı onu yeterli porsiyonda tükettiğimizde ortaya çıkar bu nedenle meyve ve sebzelerin porsiyonlarına dikkat ederek tüketmeliyiz.

3 Pings & Trackbacks

  1. Pingback: Çiğ Beslenme Sağlığa Zararlı Mı | Çiğ Besin Tüketmenin Zararları Nedir ?

  2. Pingback: Glisemik İndeks Nedir ? | Glisemik İndeks Diyeti Nedir ?

  3. Pingback: Domatesin Sağlığa Faydaları | Domatesin Faydalarını Diyetisyenler Anlattı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir