Zeytinyağı Faydaları

Zeytinyağı Faydaları

Zeytinyağı Faydaları Nelerdir ?Akdeniz diyetinin olmazsa olmazlarından biri olan zeytinyağı, ölümsüz ağaç / hayat ağacı olarak da adlandırılan Olea europea L. ağacının meyvelerinden elde edilmektedir. Zeytinyağı antik çağlardan günümüze kadar önemini korumakta, pilavdan böreklere, mezelerden salatalara, kızartmadan tatlılara kadar geniş bir alanda kullanılmaktadır.

Zeytinyağı nasıl üretilir?

Zeytinler toplanır ve yapraklarından ayrılır. Yıkandıktan sonra kırılarak ezme haline gelir. Malaksasyon denilen yoğurma işlemine tabi tutulur bu aşamadan sonra klasik ya da modern yöntemle yağ oluşturulur. Klasik yöntemle yapılan zeytinyağında yoğurma işleminden sonra hamur preslenir. Preslenmeden sonra prina, yağ ve karasu oluşur. Yağ ve karasu kısmı santrifüjlenir. Bu işlemden sonra yağ ve karasu kısmı birbirinden ayrılır ve zeytinyağı elde edilmiş olur.Zeytinyağı Faydaları 

Modern yöntemde ise yoğurma işleminden sonra iki ya da üç fazlı sisteme giren hamur, iki fazlıda pirina, yağ + karasu şeklinde ayrılırken üç fazlıda yağ + pirina + karasu olarak ayrışır.

Zeytinyağının bileşenleri nelerdir?

Sağlığa birçok yararı olan zeytinyağının %98 ini yağ asitleri (  Oleik asit, Linoleik asit, Palmitik asit Stearik asit,  Linolenik asit)  ve gliseritler oluştururken kalan %2 lik kısmı ise fenolik bileşikler, sekualen, steroller, triterpenler ve pigmentler oluşturmaktadır.Zeytinyağı Faydaları 

Zeytinyağı bileşenlerinin etki mekanizması nasıldır?

Oleik asitten zengin olan zeytinyağı bu yönüyle;

  • LDL kolesterolünü düşürür.
  • Trigliserit miktarını azaltır.
  • Tansiyonu düşürür.
  • Hücre memranını oksidatif stresten korur.
  • Kolon akciğer göğüs ve prostat kanser riskini azaltır.
  • İnsülin hassasiyetini azaltır.
  • Plazma glikoz ve insülin düzeyini düşürür.

Yapısındaki Fenolik asit ile

  • Antioksidan enzim seviyesini artırır.
  • LDL kolesterolünün oksidasyonunu önler.
  • DNA ve sinir sistemini korur.
  • Antienflamatuar etki gösterir.
  • Kan glikozunu düşürür.

Yapısındaki Sekualen ile Zeytinyağı Faydaları 

  • UV ve radyoaktiviteye karşı koruma sağlar.

Yapısındaki Karotenoidler ile

  • Antioksidan etki oluşturarak kanser ve kardiyovasküler hastalıklarına karşı korur.

Yapısındaki Lutein ile

  • Katarak ve maküler bozulmaya karşı korur.
  • Antioksidan etki oluşturur.
  • DNA’yı oksidasyondan korur.

Yapısındaki Klorofil ile

  • Antioksidan etki sağlar.
  • Kansere karşı korur.

Yapısındaki α- Tokoferol ile

  • Antioksidan etkilidir.
  • Biyolojik membran ve lipoprotein oksidasyonunu önler.
  • Aterosklerozu önler
  • Göğüs kanser oluşum riskini azaltır.
  • DNA’yı oksidasyondan korur
  • Sinir sistemini korur.

Yapısındaki Triterpenler ile

  • Antioksidan ve antienflamatuar etki oluşturur.
  • Damarların gevşemesini sağlar ve kalp ritmini düzenler.

Yapısındaki steroller ile

  • Antienflematuar etki oluşturur.
  • Endotelyal bozuklukları önler ve plak oluşumunun önüne geçer.
  • Toplam LDL ve trigliserit miktarını düşürür.
  • Akciğer göğüs ve mide kanserinde tümör büyümesini önler.
  • İmmün yanıtı artırır.

Sağlıklı yaşamda zeytinyağının rolü nedir?

Hiçbir ısıl işlem görmeden soframıza gelen zeytinyağı, tekli doymamış yağ asitlerinden oldukça zengindir. Kalorisi ve sindirebilirliği yüksektir. Zeytinyağı yağda çözünen A, D, E, K vitaminlerinden de zengindir. Protein miktarı düşüktür fakat gerekli olan tüm aminoasitleri içerir.  Mineral yönünden de zengin olan zeytinyağı başta kalsiyum ve magnezyum olmak üzere demir ve bakır da  içerir.

Zeytinyağı – kolesterol ilişkisi

Doymamış yağ içeriğiyle tüketilen zeytinyağı,  kolesterolün düşürülmesinde etkilidir. Azaltılan kolesterol değeri ile de damar sertliğinin de önüne geçilmiş olur.

Zeytinyağı  – Mide ilişkisi

Zeytinyağı mide asidinin azaltılmasında etkilidir bu yönüyle gastrit ve ülsere karşı koruyucu bir rol üstlenmektedir.

Zeytinyağı – Kemik ilişkisi

Zeytinyağı A, D, E, K vitamin içeriğiyle kemik ve diş gelişimi sağlar ayrıca kemik erimesinin de önüne geçer.

Zeytinyağı – Kanser ilişkisi  

Antioksidan, flavanoid, skualen ve polifenol içeriği ile kansere karşı koruyucu görev alır. İçerdiği ß-sitosterol ile prostat kanser riskini azaltır.

Zeytinyağı – İltihabi hastalık ilişkisi

Yapısında oleuropin bulunan zeytinyağı, bu yönüyle iltihabi hastalıkların oluşumunu önlemektedir.

Zeytinyağı – Çocuk gelişimi ilişkisi

İçerdiği Omega -6 miktarı ile anne sütüne benzeyen zeytinyağı, bebeklerin beyin ve sinir gelişiminde rol alır. E vitamini ve oleik asitle de kemik gelişimine destek olur.

Zeytinyağı ve Yaşlanma ilişkisi

Vücudumuzda bulunan oksidanlar hücrelerin yaşlanmasına neden olmaktadır. Buna karşın antioksidanlar, oksidanların bu etkisini azaltmaktadır. Antioksidan olan E vitamini içeriği ile zeytinyağı hücrelerin ve dokularında yenilenmesinde etkili olup yaşlanmayı geciktirir.

Zeytinyağı yenildiğinde cildi içeriden, cilt üstüne sürüldüğünde ise cildi dıştan beslemektedir.

Zeytinyağı ve Ağrı ilişkisi

Sızma zeytinyağının içerisinde bulunan oleocanthal maddesi, ağrı kesici özellikte olan ibuprofene benzemektedir.

Zeytinyağının bu yönlerini biliyor musunuz?

  • Zeytinyağının antik çağda kozmetik olarak da kullanıldığını ve vücuttaki kirleri temizlenmesi amacıyla tüm vücuda sürülüp strgilis adı verilen bir aletle vücuttan sıyrıldığını biliyor muydunuz?
  • Uzun yolculuğa çıkacak olanların ayaklarının yaralanmasını önlemek için ayaklarına zeytinyağı sürdüğünü biliyor muydunuz?
  • Güreş ve koşu gibi sporcuların yarışma öncesi sporcuların adalelerini yumuşatmak ve ısıtmak için zeytinyağı kullandıklarını biliyor muydunuz?
  • Antik çağda zengin kadın ve erkeklerin vücutlarını yumuşatmak amacıyla hamamdan sonra zeytinyağı süründüklerini biliyor muydunuz?
  • Romalıların hastalıklı zeytinlerden kandil yakmak için kullandıkları zeytinlere “cibarium” dediklerini biliyor muydunuz?

Türk mutfağında da önemli bir yere sahip olan insanlar tarafından ‘ sıvı altın ‘ olarak da adlandırılan zeytinyağı içerdiği birçok biyoaktif bileşen ile hem sağlığımızı korumakta hem de yemeklerimize lezzet katmaktadır.

Stj Dyt Rana ALKANALKA

Bu Yazıya Tepki Ver !
Like
Love
Haha
Wow
Sad
Angry

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir