Online görüşmeler artık beslenme danışmanlığının olağan bir parçası. Ancak danışanınızla bir görüntülü görüşme uygulaması üzerinden konuşmak ile mevzuata uygun bir uzaktan sağlık hizmeti sunmak aynı şey değil. Sağlık Bakanlığı, uzaktan sağlık hizmetinde hangi yazılımların kullanılabileceğini belirli kurallara bağladı ve bu yazılımlara USBS (Uzaktan Sağlık Bilgi Sistemi) adını verdi. Bu yazıda USBS'nin ne olduğunu, mevzuatın ne dediğini ve kullandığınız yazılımın Bakanlık onaylı olup olmadığını nasıl doğrulayabileceğinizi adım adım anlatıyoruz.
USBS nedir?
USBS, 10 Şubat 2022 tarihli ve 31746 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik ile tanımlanan bir kavramdır. Yönetmeliğe göre uzaktan sağlık bilgi sistemi; Sağlık Bakanlığı tarafından üretilen ya da Bakanlıkça tescil edilerek uzaktan sağlık hizmetinde kullanılması onaylanan, yazılı, sesli veya görüntülü iletişime imkân veren güvenli yazılımdır.
Yönetmeliğin en kritik hükmü şudur: Bakanlığa tescil edilmemiş bir sistem, uzaktan sağlık hizmeti sunumunda kullanılamaz. Yani mevzuat açısından önemli olan yalnızca görüntülü görüşme yapabilmek değil; bu görüşmenin Bakanlık tarafından belirlenen asgari standartları karşılayan ve tescil edilmiş bir yazılım üzerinden yapılmasıdır.
Yönetmelik ne diyor?
Yönetmelik, uzaktan sağlık hizmetini; sağlık meslek mensubunun, uzaktan sağlık hizmeti için faaliyet izni almış bir sağlık tesisinde, USBS üzerinden sunduğu hizmet olarak tanımlar. Öne çıkan başlıklar şunlardır:
- Faaliyet izni: Uzaktan sağlık hizmeti sunacak tesisler İl Sağlık Müdürlüğüne başvurur. İzin verilebilmesi için kullanılacak sistemin Bakanlık kayıt tescil sisteminde kayıtlı olması gerekir.
- Hizmet öncesi bilgilendirme: Danışan; görüşmeyi yapan meslek mensubunun kimliği ve uzmanlığı, uzaktan hizmetin yüz yüze hizmetin muadili olmadığı, acil durumlarda yapması gerekenler, ücret bilgisi ve görüşmeyi istediği zaman sonlandırabileceği konularında bilgilendirilir.
- Kimlik doğrulama: Danışanın kimliğini doğrulamak için gerekli tedbirler alınır; meslek mensubu gerektiğinde kimlik belgesinin kameraya gösterilmesini isteyebilir.
- Kayıt ve rıza: Tarafların açık rızası olmadan görüşme sırasında ses veya görüntü kaydı alınamaz. Rıza ile alınan kayıtlar güvenli ortamlarda saklanır ve on iki aydan uzun süre tutulamaz.
- Kişisel veriler: Sağlık verileri 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na uygun işlenir; tesis ve meslek mensubu verilerin gizliliğinden sorumludur.
- Kayıtların iletilmesi: Uzaktan sağlık hizmetine ilişkin işlemler dijital olarak kaydedilir ve Bakanlığın belirlediği usullerle merkezi sağlık veri sistemine iletilir.
Diyetisyenler için ne anlama geliyor?
Diyetisyenler sağlık meslek mensubudur ve online danışmanlık, sağlık hizmetinin uzaktan sunulmasının en yaygın örneklerinden biridir. Bu nedenle uzaktan görüşme yapan bir diyetisyenin, kullandığı aracın sıradan bir video görüşme uygulaması mı yoksa Bakanlığa tescilli bir USBS mi olduğunu bilmesi önemlidir.
Bununla birlikte yönetmelik, diyetetik hizmetleri ayrıca düzenlemiyor. 2025 yılında yayımlanan Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik de serbest çalışan diyetisyenler için ayrıntılı bir online hizmet modeli tanımlamıyor. Bu yüzden özellikle serbest çalışıyorsanız, kendi çalışma modelinizin hangi izin ve şartlara tabi olduğunu İl Sağlık Müdürlüğünüzden teyit etmenizi öneririz. Hangi modelde çalışırsanız çalışın, Bakanlığa tescilli bir yazılım kullanmak sizi hem güvenlik hem de mevzuat açısından sağlam bir zemine taşır.
Bir yazılımın USBS olduğunu nasıl doğrularsınız?
Bir yazılımın "Bakanlık onaylı" olduğu iddiasını doğrulamak için firmanın beyanına güvenmeniz gerekmez; kontrol herkese açıktır:
- Sağlık Bakanlığı Kayıt Tescil Sistemi (KTS) sayfasını açın.
- Diğer Yazılım Firmaları menüsünden Uzaktan Sağlık Bilgi Sistemi (USBS) bölümüne, oradan da Aktif USBS Listesi'ne gidin.
- Listede firma ya da yazılım adını arayın. Listede yer alan firmaların detay sayfasında yazılımın markası ve kayıtlı özellikleri görüntülenir.
Listede yer almayan bir yazılım, "güvenli" veya "KVKK uyumlu" olduğunu söylese bile Bakanlık tescilli bir USBS değildir.
USBS'lerden hangi özellikler bekleniyor?
Bakanlığın yayımladığı USBS Kılavuzu, tescil edilecek yazılımların sahip olması gereken asgari özellikleri listeler. Bu özellikler, danışan verisinin neden sıradan bir uygulamaya emanet edilmemesi gerektiğini de açıkça gösterir. Kılavuzdaki başlıca şartlardan bazıları:
- İki aşamalı kimlik doğrulama: Girişte paroladan ayrı olarak SMS, e-posta veya OTP gibi doğrulanmış bir kanala gönderilen kodla doğrulama.
- Hatalı girişlerde CAPTCHA ve tüm başarılı/başarısız giriş denemeleri için IP ve kullanıcı bilgisi içeren iz kayıtları.
- Parolaların geri dönüşümsüz saklanması ve taraflar arasındaki iletişimin şifreli yapılması.
- Görüşme öncesinde KVKK ve uzaktan hizmet şartlarına ilişkin bilgilendirme ekranları, kamera ve mikrofon erişimi için onay alınması.
- Görüşmeyi yapan sağlık personelinin adı, unvanı ve uzmanlığının danışan tarafından görülebilmesi.
- T.C. kimlik numarası doğrulama algoritması ve ÇKYS Doktor Bilgi Bankası entegrasyonu.
- e-Nabız entegrasyonu ve uygulama verilerinin yurt içinde, kurum kontrolündeki ortamlarda saklanması.
Kısacası USBS olmak, bir yazılımın sağlık verisini yönetmek için gereken teknik ve idari güvencelerin Bakanlık tarafından kontrol edildiği anlamına gelir.
DiyetGen ve USBS
DiyetGen, Sağlık Bakanlığı denetimini başarıyla tamamlayarak Kayıt Tescil Sistemi'ne kaydedilmiş ve Aktif USBS Listesi'ne alınmıştır. Denetimde yazılımın ara yüzleri, bilgi ve yazılım güvenliği kontrolleri, Doktor Bilgi Bankası entegrasyonu ve e-Nabız entegrasyonu incelenmiştir. Kaydımızı Bakanlık sitesinden kendiniz doğrulayabilirsiniz.
Bu sayede danışan takibi, beslenme planı, randevu ve ölçüm süreçlerinizi yönettiğiniz aynı panel, Bakanlık standartlarında kontrol edilmiş bir altyapı üzerinde çalışır. DiyetGen'i 30 gün ücretsiz deneyerek panelin tüm özelliklerini inceleyebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
USBS nedir?
Sağlık Bakanlığı tarafından üretilen ya da Bakanlıkça tescil edilerek uzaktan sağlık hizmetinde kullanılması onaylanan; yazılı, sesli veya görüntülü iletişime imkân veren güvenli yazılımdır.
Uzaktan sağlık hizmetinde herhangi bir görüntülü görüşme uygulaması kullanılabilir mi?
Yönetmeliğe göre Bakanlığa tescil edilmemiş bir sistem uzaktan sağlık hizmeti sunumunda kullanılamaz. Kendi çalışma modelinizin yönetmelik kapsamına girip girmediğini İl Sağlık Müdürlüğünüzden teyit etmeniz önerilir.
Bir yazılımın Bakanlık onaylı USBS olduğunu nasıl doğrularım?
Sağlık Bakanlığı Kayıt Tescil Sistemi'ndeki Aktif USBS Listesi'nden firma ve yazılım adını arayarak doğrulayabilirsiniz.
DiyetGen Bakanlık onaylı bir USBS mi?
Evet. DiyetGen, Sağlık Bakanlığı denetimini tamamlayarak Kayıt Tescil Sistemi'ne kaydedilmiş ve Aktif USBS Listesi'ne alınmıştır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuza ilişkin kesin bilgi için İl Sağlık Müdürlüğünüze veya bir hukuk uzmanına başvurmanızı öneririz.